Chương 24: Hai mét

Chương 24: Hai mét

Nhà bà Chín ở ngay sát vách phía đông, và cái vách đó là vách chung.

Nhã Linh đứng ở cổng nhà bà, tay cầm một cái giỏ trái cây, và cô đứng đó ba phút trước khi gọi.

Cô biết cái nhà này từ nhỏ. Hồi cô mười tuổi, bà Chín vẫn cho cô mấy trái ổi ở cái cây sau hè. Nhưng cô chưa bao giờ vào trong.

"Dạ. Bà Chín ơi."

Cửa mở. Một người đàn ông chừng bốn mươi lăm, tóc ngắn, tay còn dính dầu máy.

"Chị tìm ai?"

"Con tìm bà Chín. Con là Nhã Linh, con bà Sáu bên này."

Anh ta nhìn cô, và cái nhìn đó không thân thiện, nhưng cũng không xấu.

"Má tôi đang nằm. Chị vô đi."

---

Bà Chín bảy mươi tám, và bà nằm trên cái giường gỗ ở gian giữa, dưới cái quạt trần chạy chậm.

Bà gầy, và cái xương quai xanh của bà nhô ra, và trên tay bà có một cái vòng bạc đã xỉn.

"Nhã Linh hả?"

"Dạ. Bà nhớ con?"

"Nhớ." Bà nói. "Con hồi nhỏ hay qua đây hái ổi. Rồi dì kế mày qua mắng, mày chạy."

Nhã Linh cười.

"Con xin lỗi."

"Không có gì." Bà nói. "Ổi đó của tao, tao cho mày hái."

Bà ngồi dậy, chậm, và anh con trai đỡ bà ngồi.

"Ngồi đi. Tâm, rót nước."

---

Nhã Linh để cái giỏ trái cây lên bàn.

"Bà ơi. Con tới đây để nói một chuyện. Chuyện này khó nói, nên con nói thẳng."

Bà Chín gật.

"Con nói đi."

"Cái vách giữa nhà bà với nhà con." Nhã Linh nói. "Năm 1998, bà Sáu bán cho nhà bà hai mét đất. Ngang hai mét, dài hết cái sân."

"Ừ."

"Giá hồi đó hai mươi triệu."

"Ừ."

"Nhưng mà cái giấy đó là giấy tay." Cô nói. "Chưa sang tên. Trong sổ đỏ của bà Sáu vẫn ghi mười bốn mét."

Anh Tâm đặt ly nước xuống, mạnh.

"Vậy là sao?"

"Là về giấy tờ, hai mét đó vẫn đứng tên bà Sáu." Nhã Linh nói. "Nhưng về thực tế, nhà bà đã xây trên đó hai mươi tám năm."

Bà Chín im.

Rồi bà nói, giọng bình thản:

"Tao biết."

"Bà biết?"

"Biết từ hồi đó." Bà nói. "Chị Sáu nói: chị bán, mà chị không sang tên được vì chị đang cần tiền gấp, làm giấy tờ mất thời gian. Chị nói: em cứ ở, chị không đòi."

"Và bà không đòi giấy?"

"Tao nghèo." Bà Chín nói. "Mà người nghèo thì sợ giấy. Giấy là chỗ người ta đòi mình."

Nhã Linh gật.

"Vậy giờ con nói chuyện với bà, không phải chuyện đòi đất." Cô nói. "Con nói chuyện: cái nhà này sắp bị gom. Có một công ty tên Hòa Thịnh. Họ sẽ đo lại đất. Mà khi họ đo, họ sẽ thấy sổ ghi mười bốn, mà nhà thực tế có mười hai."

"Rồi sao?"

"Rồi cái hồ sơ bán sẽ bị kẹt." Cô nói. "Mà kẹt thì cả hai nhà cùng kẹt. Bà không bán được, mà bà Sáu cũng không bán được."

Anh Tâm nói, giọng cứng:

"Vậy chị muốn gì?"

"Tôi muốn một tờ giấy." Nhã Linh nói. "Một tờ giấy hai bên cùng ký, xác nhận: ranh giới hiện tại là ranh giới thật, nhà bà ở hai mét đó từ 1998, và nhà tôi không đòi."

Anh ta nhìn cô.

"Vậy là chị cho không?"

"Không phải cho không." Cô nói. "Là làm rõ. Cái gì mờ thì để lâu nó thành chuyện. Cái gì rõ thì không ai dùng được."

---

Anh Tâm đứng dậy, và anh ta đi ra ngoài, và anh ta quay lại với một cái hộp giấy.

Anh ta mở, và anh ta lấy ra một tờ giấy đã ố.

"Cái này." Anh ta đặt lên bàn.

Đó là tờ giấy 1998. Giấy tay, chữ bà Sáu, có chữ ký của hai người, và có một cái dấu vân tay màu đỏ đã ngả nâu.

Nhã Linh cầm lên, và cô đọc.

Nó ghi: "Tôi Nguyễn Thị Sáu bán cho bà Chín hai mét đất ngang, giá hai mươi triệu, tiền trao tay đủ. Đất này để bà Chín ở, không bán lại cho ai khác. Ký."

Và ở dưới, một dòng chữ nhỏ, khác nét: "Sau này có giấy tờ thì sang tên. Nếu không sang được thì giấy này làm bằng."

"Nếu không sang được thì giấy này làm bằng." Nhã Linh đọc to.

"Ừ." Bà Chín nói. "Chị Sáu viết đó. Chị ấy biết chị ấy không sang được."

Nhã Linh đặt tờ giấy xuống.

"Vậy là hai bên đều biết."

"Biết hết." Bà Chín nói. "Mà không ai nói. Hai mươi tám năm."

---

Anh Tâm nói, và lần này giọng anh ta khác:

"Chị ơi. Có người tới đây rồi."

Nhã Linh ngẩng lên.

"Ai?"

"Ông Cường." Anh ta nói. "Tháng trước. Ổng tới, ổng nói chuyện với má tôi. Ổng nói: cái hai mét đó, về giấy tờ là của chị Sáu. Nhưng nhà này ở hai mươi tám năm rồi, nên nếu có tranh chấp, nhà này thắng."

"Rồi sao?"

"Rồi ổng nói: tôi trả ba trăm triệu, bà ký cho tôi một tờ xác nhận là đất này của bà. Từ 1998 tới giờ."

Nhã Linh ngồi im.

"Bà ký chưa?"

"Chưa." Bà Chín nói. "Tôi nói để tôi nghĩ."

"Ba trăm triệu." Nhã Linh nói. "Cho hai mét đất mà năm 1998 giá hai mươi."

"Ừ." Anh Tâm nói. "Mà tôi nói thiệt: ba trăm đó tôi muốn lấy. Nhà tôi có hai mét, mà hai mét đó giờ đáng giá cả cái nhà."

Nhã Linh gật.

"Tôi hiểu."

"Chị hiểu mà chị vẫn tới đây xin giấy."

"Tôi tới đây không xin." Cô nói. "Tôi tới để nói cho bà biết: nếu bà ký tờ đó cho ông Cường, thì ông ấy có một cái vũ khí."

"Vũ khí gì?"

"Một tờ giấy nói rằng cái nhà bên này đang bán đất không phải của mình." Cô nói. "Mà người bán là bà Sáu. Bà Sáu bảy mươi, vừa đặt stent. Nếu có đơn tố cáo 'bán đất không có giấy tờ', thì bà ấy ra phường, ra tòa, và cái nhà này kẹt mười năm."

Bà Chín nhìn cô.

"Còn nếu bà ký với tôi?"

"Thì hai bên cùng có giấy." Nhã Linh nói. "Và không ai dùng được."

---

Bà Chín ngồi im rất lâu.

Rồi bà nói, và giọng bà nhỏ:

"Nhã Linh."

"Dạ."

"Tao không cần ba trăm triệu."

Anh Tâm nói: "Má!"

"Im." Bà nói, và bà không to, nhưng anh ta im.

"Tao bảy mươi tám." Bà nói. "Tao không đi đâu nữa. Cái nhà này là cái cuối cùng. Tao không cần tiền. Tao cần cái chỗ nằm."

Bà nhìn cô.

"Mà tao biết một chuyện: cái tờ giấy của chị Sáu, tao giữ hai mươi tám năm. Tao giữ vì tao tin chị ấy. Chị ấy nói 'em cứ ở', thì tao ở. Không giấy tờ gì thêm."

Bà cầm tờ giấy lên.

"Giờ mày tới, mày nói chuyện đàng hoàng. Mày không đòi. Mày nói cho tao biết cái gì đang tới."

Bà đặt tờ giấy xuống.

"Tao ký với mày."

Anh Tâm đứng dậy.

"Má. Ba trăm triệu."

"Tâm." Bà nói. "Con ngồi xuống."

Anh ta ngồi.

"Con biết vì sao má không lấy ba trăm không?"

"Không."

"Vì cái ông đó, ổng tới đây, ổng không hỏi tao có khỏe không. Ổng không hỏi cái nhà tao có dột không. Ổng ngồi đúng cái ghế con đang ngồi, ổng mở cặp, ổng đặt tiền lên bàn. Rồi ổng nói: bà ký đi."

Bà nhìn con.

"Còn con bé này, nó tới, nó cầm giỏ trái cây, nó ngồi dưới đất. Nó nói chuyện khó. Nó không giấu."

Bà quay lại Nhã Linh.

"Mà này. Tao ký, nhưng tao có một điều kiện."

"Bà nói."

"Điều kiện của tao không phải tiền." Bà nói. "Điều kiện là: cái tờ giấy này, mày phải để cho cái nhà này biết. Mày nói với cả xóm. Để sau này, nếu con tao nó đổi ý, nó không nói được là tao bán."

Nhã Linh nhìn bà.

"Con làm được."

---

Trước khi về, cô xin bà Chín cho cô đo.

"Đo làm gì?"

"Để vẽ." Nhã Linh nói. "Giấy xác nhận mà không có hình thì mỗi người hiểu một kiểu."

Cô lấy cái thước dây của Gia Cường trong cặp ra.

Anh Tâm nhìn cái thước.

"Thước này..."

"Của chú Cường." Nhã Linh nói, và cô nói thật. "Chú để quên ở nhà tôi bốn tuần trước."

Anh ta nhìn cô, rồi anh ta cười, lần đầu.

"Vậy là chú đo nhà tôi bằng cái này."

"Chú đo sân nhà tôi." Cô nói. "Mà cái sân nhà tôi với cái vách nhà anh là một chỗ."

Cô móc thước vào cái móc sắt ở góc vách, và cô kéo.

Mười bốn mét hai.

Cô ghi vào sổ, rồi cô đo bề dọc: hai mươi hai mét, đúng như bản vẽ 1994.

Rồi cô đo phần nhà bà Chín: từ vách ra tới cái cột điện: hai mét, đúng.

Cô vẽ một cái hình chữ nhật trong sổ, và cô kẻ một đường dọc, và cô ghi hai bên: "12m — nhà bà Sáu" và "2m — nhà bà Chín (từ 1998)".

Rồi cô đưa cái sổ cho bà Chín xem.

"Bà coi. Cái hình này có đúng không?"

Bà Chín cầm sổ, và bà đưa lên sát mắt.

"Đúng." Bà nói. "Mà cái cột điện đó, hồi đó nó ở chỗ khác. Nó dời năm 2005."

"Vậy mình ghi thêm: cột điện dời 2005, không tính."

Cô viết vào.

Bà Chín nhìn cô viết, và bà nói:

"Mày làm nghề gì?"

"Con giữ sổ."

"Ừ." Bà nói. "Cái nghề đó giờ hiếm."

---

Chiều, cô về, và cô mang theo một tờ giấy nháp.

Bà Sáu đọc, và bà đọc rất chậm.

"Cái này tao phải ký."

"Dạ."

"Tao viết cái đó hai mươi tám năm trước." Bà nói. "Tao tưởng nó đã mất."

"Bà Chín giữ."

Bà Sáu đặt tờ giấy xuống, và bà nhìn ra cái vách phía đông.

"Bà ấy nuôi tao một lần." Bà nói.

"Dạ?"

"Hồi 1998, thằng Luân nằm viện. Tao bán hai mét. Bà ấy trả hai mươi triệu, mà bà ấy trả bằng tiền vay, tao biết. Bà ấy đi vay nóng để trả cho tao."

Bà Sáu cầm cái chén trà.

"Mà tao chưa bao giờ nói cảm ơn."

Bà đứng dậy.

"Ngày mai mày qua, mày nói với bà ấy: chị Sáu nói cảm ơn. Cảm ơn hai mươi tám năm."

"Dạ."

"Mà mày đừng nói gì thêm." Bà nói. "Đừng nói 'chị Sáu già rồi'. Đừng nói 'chị Sáu muốn gặp'. Chỉ nói cảm ơn."

---

Tối, Nhã Linh ngồi ở bàn, và cô mở sổ.

"Ngày 8/12.
- Bà Chín: đồng ý ký xác nhận ranh giới. Không lấy tiền.
- G.C đã tới trước, đề nghị 300tr để mua tờ xác nhận. Bà Chín chưa ký.
- Bà Chín nói: tờ 1998 có câu 'nếu không sang được thì giấy này làm bằng'.
→ G.C đang mua cái quyền kiện, không phải mua đất.
→ Nếu bà Chín ký với mình: hết vũ khí.
→ Nếu bà Chín ký với G.C: cái nhà này kẹt 10 năm."

Cô đọc lại, rồi cô viết thêm:

"Còn một chuyện: bà Chín nói 'người nghèo thì sợ giấy'. Đúng. Mà mình đang dùng giấy để bảo vệ bà ấy. Cái đó cũng lạ."

Cô đóng sổ.

Ngoài kia, cái quạt nước nhà bên chạy đều, và cái vách phía đông, cái vách chung hai mươi tám năm, im.

Nhã Linh ngồi nhìn nó, và cô nghĩ: cái vách đó không có tội. Cái có tội là người ta để nó mờ.

Cô tắt đèn.