Chương 11: Cái hàng vải ở cái chợ trên
Chương 11: Cái hàng vải ở cái chợ trên
Cái chợ trên nó họp cái ngày mồng năm và cái ngày mười lăm, mà nó họp cái buổi chiều.
Tôi biết cái chuyện đó vì cô Sáu nói. Mà tôi cũng biết cái chuyện đó vì bốn mươi năm trước, cái nhà họ Đỗ có cái lần sai tôi đi cái chợ trên mua cái chỉ, và tôi đi cái đường cái, và tôi đi tới cái chỗ cái cầu tre thì tôi quay lại, vì tôi sợ cái chợ đó.
Sáng mồng mười một, tôi gói ba cái trứng gà vô cái khăn, và tôi đội cái nón mê, và tôi đi.
Cha tôi ngồi ở cái chõng.
「Mày đi đâu?」
「Dạ. Con đi cái chợ trên.」
Ông im một lúc.
「Cái chợ trên.」
「Dạ.」
「Mày đi cái chợ đó làm gì?」
「Dạ. Con đi bán ba cái trứng, và con đi coi cái hàng vải.」
Cha tôi nhìn tôi, và cái mắt ông nó không hiểu, mà cái mặt ông nó cũng không hỏi thêm.
「Đi thì đi. Mà mày đừng có nói cái tên cái làng này.」
「Dạ. Sao cha?」
「Vì cái làng này nó có cái tiếng. Mà cái tiếng bây giờ nó không tốt.」
---
Cái đường lên cái chợ trên nó đi qua cái đê, và cái đê đó nó có cái cỏ ống, và ở cái bên trái là cái ruộng, và cái ruộng đó nó cạn tới cái đáy.
Cái nước trong cái mương nó không chảy. Nó đứng, và nó có cái màu xanh, và ở trên cái mặt nó có cái bèo.
Tôi đi qua cái cầu tre, và cái cầu đó nó kêu dưới cái chân tôi, và ở cái đầu cầu có cái quán, và cái quán đó bán cái nước chè.
Rồi tôi tới cái chợ trên.
Cái chợ này nó khác cái chợ của tôi. Cái sân nó lát cái gạch, và cái hàng nó xây cái mái ngói, và cái người đi chợ nó mặc cái áo the, và có cái người đi cái xe đạp.
Tôi đứng ở cái đầu chợ một lúc, và cái chân tôi nó dính cái bùn, và tôi biết cái chuyện đó.
Bốn mươi năm trước, cái người đứng ở cái chỗ này cũng dính cái bùn, mà cái người đó không dám đi vô.
Bây giờ tôi đi vô.
---
Cái hàng vải nó ở cái dãy thứ hai, và nó có cái biển gỗ, và trên cái biển có cái chữ.
Tôi không đọc được cái chữ đó. Mà tôi biết nó là cái hàng vải, vì ở cái cửa có cái vải nó treo, và cái vải đó nó có cái màu.
Cô gái ngồi ở cái bàn, và cô đó đang cắt cái vải bằng cái kéo, và cái kéo nó kêu một cái tiếng đều.
Cô đó mười bảy, mười tám tuổi. Cô đó mặc cái áo lụa, và cái tóc cô đó buộc, và ở cái cổ có một cái dây chuyền nhỏ.
Tôi đứng ở cái cửa.
「Dạ. Chị cho em coi cái khăn.」
Cô đó ngẩng lên.
「Cái khăn nào?」
Tôi lấy cái khăn trong cái túi áo ra, và tôi đặt nó lên cái bàn.
Cô đó nhìn cái khăn, và cái tay cô đó dừng ở cái kéo.
「Cái khăn này ở đâu ra?」
「Dạ. Em mua.」
「Mua ở đâu?」
「Dạ. Ở cái chợ dưới.」
Cô đó cầm cái khăn lên, và cô đó lật nó, và cô đó nhìn cái góc.
「Cái này là cái hàng của tôi. Mà tôi bán cái này cái tháng trước.」
「Dạ.」
「Mà chị mua của ai?」
「Dạ. Em không biết cái tên. Mà em biết cái người đó là cái người đi cái chợ dưới.」
Cô đó nhìn tôi một lúc, và cái mắt cô đó nó không có cái khó chịu. Nó có cái tò mò.
「Chị tới đây để hỏi cái khăn?」
「Dạ. Không. Em tới đây để nói với chị một câu về cái khăn.」
「Câu gì?」
Tôi chỉ cái góc khăn.
「Dạ. Cái bông này có năm cái cánh. Mà ở cái cánh thứ tư, cái kim nó đi ra ngoài cái đường, và cái chỉ nó thừa một cái đầu.」
Cô đó nhìn cái chỗ đó.
「Ừ. Tôi thêu cái đó. Mà tôi thêu sai, và tôi không gỡ.」
「Dạ. Em biết. Mà em tới đây để nói cái chuyện đó: cái người thêu mà gỡ ra thì cái khăn nó sạch. Mà nó sạch thì nó không còn cái dấu của cái tay. Cho nên cái chỗ sai đó nó là cái chỗ đáng giữ nhất trên cái khăn này.」
Cô đó đặt cái kéo xuống.
「Chị tên gì?」
「Dạ. Em tên là Kiều Nguyệt.」
「Chị ở đâu?」
Tôi im.
「Em ở cái làng dưới.」
「Cái làng nào?」
「Dạ. Cái làng mà cái chị vừa nói cái chuyện đó với cái người đi cái dép da.」
Cái mặt cô đó nó đổi.
---
Cô đó tên là Hạnh.
Cô đó đứng dậy, và cô đó kéo cái ghế ra, và cô đó nói nhỏ:
「Chị ngồi đi. Mà chị nói nhỏ. Ở đây có cái người quen của mẹ tôi.」
Tôi ngồi xuống.
「Dạ. Chị cho em hỏi một câu. Cái nhà chị có mua cái đất ở cái làng em không?」
Cô Hạnh nhìn tôi.
「Sao chị hỏi cái đó?」
「Dạ. Vì cái đất đó có cái mộ.」
Cô Hạnh im.
Rồi cô đó nói, và cái giọng cô đó nó nhỏ hơn:
「Mẹ tôi không mua cái đất có cái mồ. Mẹ tôi nói cái câu đó cái hai lần, ở cái nhà, trước mặt tôi.」
「Dạ. Mà ba chị?」
Cô Hạnh cầm cái kéo lên, và cô đó xoay nó một cái, và cô đó đặt nó xuống.
「Ba tôi thì ba tôi coi cái đất. Ba tôi đi cái làng dưới cái hai lần, và ba tôi về, và ba tôi nói cái chuyện cái lò gạch.」
「Dạ. Ba chị nói cái gì?」
「Ba tôi nói cái đất đó nung được. Mà cái lò gạch thì cái làng này cần, vì cái gạch ở cái huyện nó đắt.」
「Dạ. Mà cái mộ?」
Cô Hạnh nhìn ra cái cửa, và cô đó nói, và cô đó nói nhanh, như cái người ta nói cái chuyện người ta không muốn nói:
「Ba tôi nói cái mộ đó thì dời được. Ba tôi nói cái người ở cái làng dưới đã lo cái chuyện đó rồi.」
Tôi ngồi im.
「Dạ. Chị Hạnh. Cái mộ đó chưa dời.」
Cô đó nhìn tôi.
「Sao chị biết?」
「Dạ. Vì cái tiểu ở dưới cái cối xay.」
「Cái gì?」
「Dạ. Cái tiểu sành. Cái người ta đào cái mộ lên, và cái tiểu đó bây giờ nó ở cái chái sau cái nhà cái bà đó, dưới cái cối xay. Mà cái mộ thì cái đất còn cái hố, và cái hố đã lấp, và cái chuyện đó thì cái làng em đã thấy, và cái làng em đã viết cái giấy.」
Cô Hạnh đứng dậy.
Cô đó đi ra cái cửa, và cô đó nhìn ra cái sân chợ, và cô đó quay lại, và cái mặt cô đó nó trắng.
「Chị nói cái chuyện đó với ai chưa?」
「Dạ. Con nói với cái làng em.」
「Mà cái làng của chị thì cái làng nào?」
「Dạ. Cái làng mà cái bà đó ở.」
Cô Hạnh ngồi xuống lại, và cô đó chống cái cùi chỏ lên cái bàn, và cô đó lấy cái tay che cái mặt.
「Chị ơi. Ba tôi đưa tiền rồi.」
Tôi không nói gì.
「Ba tôi đưa cái tiền cọc. Hai trăm đồng. Mà cái giấy cọc thì cái bà đó giữ, vì cái bà đó nói cái giấy đó phải để ở cái làng, và cái chuyện đó thì cái làng nó mới không nói.」
Cái tiền cọc. Hai trăm đồng.
Mà cái nhà tôi thì cái nợ nó hai mươi đồng.
Cái chuyện đó nó làm cái bụng tôi nó lạnh, mà nó cũng làm cái đầu tôi nó sáng ra: nếu cái giấy cọc đó nó nằm trong cái hộp gỗ của bà Cả, thì cái tờ giấy đó nó là cái bằng thứ hai. Mà nó là cái bằng nặng hơn cái biên nhận của tôi, vì nó có cái số hai trăm đồng.
「Dạ. Chị Hạnh. Cái giấy cọc đó chị có coi chưa?」
「Chưa. Mà tôi biết nó có, vì ba tôi nói cái chuyện đó với mẹ tôi, và mẹ tôi khóc.」
「Dạ. Mẹ chị khóc vì cái gì?」
「Vì mẹ tôi nói cái câu 『đất có mồ thì ở không được』. Mà ba tôi nói cái câu 『thì dời cái mồ』. Mà mẹ tôi nói 『dời cái mồ thì cái làng nó nói』. Mà ba tôi nói 『cái làng thì cái tiền nó lo được』.」
Cô Hạnh ngẩng lên.
「Chị ơi. Mẹ tôi không phải cái người xấu. Mà ba tôi cũng không phải cái người xấu. Mà cái chuyện này thì nó làm cái nhà tôi nó không vui.」
Tôi cầm cái khăn lên, và tôi gấp nó, và tôi đặt nó trước mặt cô đó.
「Dạ. Chị giữ cái khăn này.」
「Cái khăn này của chị mà.」
「Dạ. Nó của chị. Chị thêu nó. Mà em muốn chị giữ nó, vì cái chỗ thêu sai đó là cái chỗ mà cái người ta không nói dối được.」
Cô Hạnh nhìn tôi, và cô đó cười một cái, và cái cười đó nó không vui, mà nó cũng không phải cái cười chế.
「Chị nói cái câu đó với cái giọng của cái người lớn hơn tôi hai mươi tuổi.」
Tôi không trả lời.
「Chị bao nhiêu tuổi?」
「Dạ. Em mười lăm.」
Cô đó nhìn tôi, và cái mắt cô đó nó không tin.
---
Cái chợ trên nó tan lúc cái nắng nó xuống cái mái.
Cô Hạnh cuộn cái vải lại, và cô đó cột cái thùng, và cô đó nói, mà cô đó nói với cái thùng:
「Cái ngày mười lăm, cái chiều, tôi ở đây. Mà chị tới thì chị đừng mặc cái áo nâu.」
「Dạ. Sao?」
「Vì ở cái chợ này cái áo nâu là cái áo của cái người đi làm mướn. Mà cái người đi làm mướn thì không ai để ý tới cái miệng. Mà cái chuyện của chị thì nó cần cái miệng.」
「Dạ. Em hiểu.」
「Mà chị mặc cái gì thì chị mặc, chị đừng có nói cái tên cái làng chị với cái người ở cái hàng nước. Cái người đó là cái người của mẹ tôi.」
Cô đó cột cái thùng xong thì cô đó nói thêm một câu, và câu đó cô đó nói nhỏ:
「Mà chị cho tôi hỏi cái này. Cái mộ đó là cái mộ của ai?」
「Dạ. Của cái mẹ của cái người mà cái bà đó đã đào lên.」
Cô Hạnh im.
Rồi cô đó nói:
「Vậy thì cái chuyện này nó không phải là cái chuyện cái đất.」
「Dạ. Nó là cái chuyện cái đất. Mà cái đất đó có cái mẹ.」
Cô Hạnh xách cái thùng lên, và cô đó đi được ba bước thì cô đó quay lại:
「Cái ngày mười lăm. Mà chị tới sớm. Vì cái giờ đó mẹ tôi còn ở cái nhà.」
---
Tôi về tới cái cầu tre thì cái trời nó đã tối.
Và ở cái đầu cầu có cái xe.
Cái xe đó nó đỗ ở cái bên phải cái quán, và nó là cái xe kéo, và ở trên cái xe có cái ghế, và ở cái ghế có cái người ngồi.
Tôi không nhìn cái mặt. Tôi chỉ nhìn cái giày.
Cái giày vàng, và cái giày đó nó dính cái bùn, và cái người đó đang lấy cái khăn mà lau.
Tôi đi ngang qua, và tôi không quay cái đầu.
Mà tôi nghe cái tiếng ông ta nói với cái người đánh xe:
「Cái làng này đường xấu. Mà cái đất thì tốt.」
Tôi đi qua cái cầu, và cái cầu nó kêu, và tôi đi vô cái bóng của cái lũy tre.
Rồi tôi đứng lại, và tôi thở ra, và cái tay tôi nó run.
Ông Phán ở cái đầu cầu. Ông ta đi cái đường này để vô cái làng tôi. Mà ông ta đi cái buổi tối.
Nghĩa là cái chuyện nó không còn đợi cái ngày mười lăm.
Tôi chạy về.
---
Tối đó tôi nói với cha tôi.
「Cha. Cái chuyện nó gấp rồi.」
「Sao?」
「Dạ. Ông Phán ở cái huyện, ông ta đã đưa hai trăm đồng cọc cho bà Cả. Mà cái đêm nay ông ta vô cái làng mình.」
Cha tôi đặt cái ống trầu xuống.
「Mày nghe cái chuyện đó ở đâu?」
「Dạ. Ở cái chợ trên. Cái con gái bà Phán nói với con.」
「Mà nó nói cái chuyện đó với mày, thì nó là cái người của cái nhà đó. Sao mày tin nó?」
「Dạ. Vì con không tin nó. Con tin cái chỗ nó thêu sai.」
Cha tôi nhìn tôi, và ông lắc cái đầu, và cái lắc đó nó không phải cái lắc của cái người ta không tin. Nó là cái lắc của cái người ta không hiểu.
「Rồi mày tính cái gì? Hai trăm đồng thì cái nhà này không có. Mà hai mươi đồng thì cái nhà này cũng không có.」
「Dạ. Con biết. Cho nên con không tính cái chuyện trả tiền.」
「Vậy mày tính cái gì?」
Tôi ngồi xuống cạnh ông.
「Dạ. Con tính cái chuyện cái giấy cọc. Cái giấy đó nó ở trong cái hộp gỗ của bà Cả. Mà cái giấy đó mà ra cái làng thì cái chuyện nó khác: cái làng sẽ biết bà Cả đã bán cái đất có cái mộ, và đã lấy cái tiền, và đã nói dối cái làng.」
「Mà ai lấy cái giấy đó?」
「Dạ. Con không biết. Mà con biết cái người mà bà Cả không giấu được.」
「Ai?」
「Dạ. Cái thằng Tám.」
Cha tôi nhìn tôi rất lâu.
「Con. Cái thằng đó là cái tay của bà Cả. Nó không nói cái chuyện của bà Cả với ai.」
「Dạ. Nó không nói vì chưa có ai hỏi nó cái câu nó trả lời được.」
Tôi đứng dậy, và tôi đi ra cái sân, và tôi nhìn cái trời.
Cái trời vẫn không có cái sao.
Và tôi nghĩ: cái thằng Tám nó đào cái mộ vì hai cái hào. Mà cái người ta đào cái mộ của người khác vì hai cái hào thì cái giá của nó không phải là cái lòng trung.
Cái giá của nó là cái giá.
Cái chợ trên nó họp cái ngày mồng năm và cái ngày mười lăm, mà nó họp cái buổi chiều.
Tôi biết cái chuyện đó vì cô Sáu nói. Mà tôi cũng biết cái chuyện đó vì bốn mươi năm trước, cái nhà họ Đỗ có cái lần sai tôi đi cái chợ trên mua cái chỉ, và tôi đi cái đường cái, và tôi đi tới cái chỗ cái cầu tre thì tôi quay lại, vì tôi sợ cái chợ đó.
Sáng mồng mười một, tôi gói ba cái trứng gà vô cái khăn, và tôi đội cái nón mê, và tôi đi.
Cha tôi ngồi ở cái chõng.
「Mày đi đâu?」
「Dạ. Con đi cái chợ trên.」
Ông im một lúc.
「Cái chợ trên.」
「Dạ.」
「Mày đi cái chợ đó làm gì?」
「Dạ. Con đi bán ba cái trứng, và con đi coi cái hàng vải.」
Cha tôi nhìn tôi, và cái mắt ông nó không hiểu, mà cái mặt ông nó cũng không hỏi thêm.
「Đi thì đi. Mà mày đừng có nói cái tên cái làng này.」
「Dạ. Sao cha?」
「Vì cái làng này nó có cái tiếng. Mà cái tiếng bây giờ nó không tốt.」
---
Cái đường lên cái chợ trên nó đi qua cái đê, và cái đê đó nó có cái cỏ ống, và ở cái bên trái là cái ruộng, và cái ruộng đó nó cạn tới cái đáy.
Cái nước trong cái mương nó không chảy. Nó đứng, và nó có cái màu xanh, và ở trên cái mặt nó có cái bèo.
Tôi đi qua cái cầu tre, và cái cầu đó nó kêu dưới cái chân tôi, và ở cái đầu cầu có cái quán, và cái quán đó bán cái nước chè.
Rồi tôi tới cái chợ trên.
Cái chợ này nó khác cái chợ của tôi. Cái sân nó lát cái gạch, và cái hàng nó xây cái mái ngói, và cái người đi chợ nó mặc cái áo the, và có cái người đi cái xe đạp.
Tôi đứng ở cái đầu chợ một lúc, và cái chân tôi nó dính cái bùn, và tôi biết cái chuyện đó.
Bốn mươi năm trước, cái người đứng ở cái chỗ này cũng dính cái bùn, mà cái người đó không dám đi vô.
Bây giờ tôi đi vô.
---
Cái hàng vải nó ở cái dãy thứ hai, và nó có cái biển gỗ, và trên cái biển có cái chữ.
Tôi không đọc được cái chữ đó. Mà tôi biết nó là cái hàng vải, vì ở cái cửa có cái vải nó treo, và cái vải đó nó có cái màu.
Cô gái ngồi ở cái bàn, và cô đó đang cắt cái vải bằng cái kéo, và cái kéo nó kêu một cái tiếng đều.
Cô đó mười bảy, mười tám tuổi. Cô đó mặc cái áo lụa, và cái tóc cô đó buộc, và ở cái cổ có một cái dây chuyền nhỏ.
Tôi đứng ở cái cửa.
「Dạ. Chị cho em coi cái khăn.」
Cô đó ngẩng lên.
「Cái khăn nào?」
Tôi lấy cái khăn trong cái túi áo ra, và tôi đặt nó lên cái bàn.
Cô đó nhìn cái khăn, và cái tay cô đó dừng ở cái kéo.
「Cái khăn này ở đâu ra?」
「Dạ. Em mua.」
「Mua ở đâu?」
「Dạ. Ở cái chợ dưới.」
Cô đó cầm cái khăn lên, và cô đó lật nó, và cô đó nhìn cái góc.
「Cái này là cái hàng của tôi. Mà tôi bán cái này cái tháng trước.」
「Dạ.」
「Mà chị mua của ai?」
「Dạ. Em không biết cái tên. Mà em biết cái người đó là cái người đi cái chợ dưới.」
Cô đó nhìn tôi một lúc, và cái mắt cô đó nó không có cái khó chịu. Nó có cái tò mò.
「Chị tới đây để hỏi cái khăn?」
「Dạ. Không. Em tới đây để nói với chị một câu về cái khăn.」
「Câu gì?」
Tôi chỉ cái góc khăn.
「Dạ. Cái bông này có năm cái cánh. Mà ở cái cánh thứ tư, cái kim nó đi ra ngoài cái đường, và cái chỉ nó thừa một cái đầu.」
Cô đó nhìn cái chỗ đó.
「Ừ. Tôi thêu cái đó. Mà tôi thêu sai, và tôi không gỡ.」
「Dạ. Em biết. Mà em tới đây để nói cái chuyện đó: cái người thêu mà gỡ ra thì cái khăn nó sạch. Mà nó sạch thì nó không còn cái dấu của cái tay. Cho nên cái chỗ sai đó nó là cái chỗ đáng giữ nhất trên cái khăn này.」
Cô đó đặt cái kéo xuống.
「Chị tên gì?」
「Dạ. Em tên là Kiều Nguyệt.」
「Chị ở đâu?」
Tôi im.
「Em ở cái làng dưới.」
「Cái làng nào?」
「Dạ. Cái làng mà cái chị vừa nói cái chuyện đó với cái người đi cái dép da.」
Cái mặt cô đó nó đổi.
---
Cô đó tên là Hạnh.
Cô đó đứng dậy, và cô đó kéo cái ghế ra, và cô đó nói nhỏ:
「Chị ngồi đi. Mà chị nói nhỏ. Ở đây có cái người quen của mẹ tôi.」
Tôi ngồi xuống.
「Dạ. Chị cho em hỏi một câu. Cái nhà chị có mua cái đất ở cái làng em không?」
Cô Hạnh nhìn tôi.
「Sao chị hỏi cái đó?」
「Dạ. Vì cái đất đó có cái mộ.」
Cô Hạnh im.
Rồi cô đó nói, và cái giọng cô đó nó nhỏ hơn:
「Mẹ tôi không mua cái đất có cái mồ. Mẹ tôi nói cái câu đó cái hai lần, ở cái nhà, trước mặt tôi.」
「Dạ. Mà ba chị?」
Cô Hạnh cầm cái kéo lên, và cô đó xoay nó một cái, và cô đó đặt nó xuống.
「Ba tôi thì ba tôi coi cái đất. Ba tôi đi cái làng dưới cái hai lần, và ba tôi về, và ba tôi nói cái chuyện cái lò gạch.」
「Dạ. Ba chị nói cái gì?」
「Ba tôi nói cái đất đó nung được. Mà cái lò gạch thì cái làng này cần, vì cái gạch ở cái huyện nó đắt.」
「Dạ. Mà cái mộ?」
Cô Hạnh nhìn ra cái cửa, và cô đó nói, và cô đó nói nhanh, như cái người ta nói cái chuyện người ta không muốn nói:
「Ba tôi nói cái mộ đó thì dời được. Ba tôi nói cái người ở cái làng dưới đã lo cái chuyện đó rồi.」
Tôi ngồi im.
「Dạ. Chị Hạnh. Cái mộ đó chưa dời.」
Cô đó nhìn tôi.
「Sao chị biết?」
「Dạ. Vì cái tiểu ở dưới cái cối xay.」
「Cái gì?」
「Dạ. Cái tiểu sành. Cái người ta đào cái mộ lên, và cái tiểu đó bây giờ nó ở cái chái sau cái nhà cái bà đó, dưới cái cối xay. Mà cái mộ thì cái đất còn cái hố, và cái hố đã lấp, và cái chuyện đó thì cái làng em đã thấy, và cái làng em đã viết cái giấy.」
Cô Hạnh đứng dậy.
Cô đó đi ra cái cửa, và cô đó nhìn ra cái sân chợ, và cô đó quay lại, và cái mặt cô đó nó trắng.
「Chị nói cái chuyện đó với ai chưa?」
「Dạ. Con nói với cái làng em.」
「Mà cái làng của chị thì cái làng nào?」
「Dạ. Cái làng mà cái bà đó ở.」
Cô Hạnh ngồi xuống lại, và cô đó chống cái cùi chỏ lên cái bàn, và cô đó lấy cái tay che cái mặt.
「Chị ơi. Ba tôi đưa tiền rồi.」
Tôi không nói gì.
「Ba tôi đưa cái tiền cọc. Hai trăm đồng. Mà cái giấy cọc thì cái bà đó giữ, vì cái bà đó nói cái giấy đó phải để ở cái làng, và cái chuyện đó thì cái làng nó mới không nói.」
Cái tiền cọc. Hai trăm đồng.
Mà cái nhà tôi thì cái nợ nó hai mươi đồng.
Cái chuyện đó nó làm cái bụng tôi nó lạnh, mà nó cũng làm cái đầu tôi nó sáng ra: nếu cái giấy cọc đó nó nằm trong cái hộp gỗ của bà Cả, thì cái tờ giấy đó nó là cái bằng thứ hai. Mà nó là cái bằng nặng hơn cái biên nhận của tôi, vì nó có cái số hai trăm đồng.
「Dạ. Chị Hạnh. Cái giấy cọc đó chị có coi chưa?」
「Chưa. Mà tôi biết nó có, vì ba tôi nói cái chuyện đó với mẹ tôi, và mẹ tôi khóc.」
「Dạ. Mẹ chị khóc vì cái gì?」
「Vì mẹ tôi nói cái câu 『đất có mồ thì ở không được』. Mà ba tôi nói cái câu 『thì dời cái mồ』. Mà mẹ tôi nói 『dời cái mồ thì cái làng nó nói』. Mà ba tôi nói 『cái làng thì cái tiền nó lo được』.」
Cô Hạnh ngẩng lên.
「Chị ơi. Mẹ tôi không phải cái người xấu. Mà ba tôi cũng không phải cái người xấu. Mà cái chuyện này thì nó làm cái nhà tôi nó không vui.」
Tôi cầm cái khăn lên, và tôi gấp nó, và tôi đặt nó trước mặt cô đó.
「Dạ. Chị giữ cái khăn này.」
「Cái khăn này của chị mà.」
「Dạ. Nó của chị. Chị thêu nó. Mà em muốn chị giữ nó, vì cái chỗ thêu sai đó là cái chỗ mà cái người ta không nói dối được.」
Cô Hạnh nhìn tôi, và cô đó cười một cái, và cái cười đó nó không vui, mà nó cũng không phải cái cười chế.
「Chị nói cái câu đó với cái giọng của cái người lớn hơn tôi hai mươi tuổi.」
Tôi không trả lời.
「Chị bao nhiêu tuổi?」
「Dạ. Em mười lăm.」
Cô đó nhìn tôi, và cái mắt cô đó nó không tin.
---
Cái chợ trên nó tan lúc cái nắng nó xuống cái mái.
Cô Hạnh cuộn cái vải lại, và cô đó cột cái thùng, và cô đó nói, mà cô đó nói với cái thùng:
「Cái ngày mười lăm, cái chiều, tôi ở đây. Mà chị tới thì chị đừng mặc cái áo nâu.」
「Dạ. Sao?」
「Vì ở cái chợ này cái áo nâu là cái áo của cái người đi làm mướn. Mà cái người đi làm mướn thì không ai để ý tới cái miệng. Mà cái chuyện của chị thì nó cần cái miệng.」
「Dạ. Em hiểu.」
「Mà chị mặc cái gì thì chị mặc, chị đừng có nói cái tên cái làng chị với cái người ở cái hàng nước. Cái người đó là cái người của mẹ tôi.」
Cô đó cột cái thùng xong thì cô đó nói thêm một câu, và câu đó cô đó nói nhỏ:
「Mà chị cho tôi hỏi cái này. Cái mộ đó là cái mộ của ai?」
「Dạ. Của cái mẹ của cái người mà cái bà đó đã đào lên.」
Cô Hạnh im.
Rồi cô đó nói:
「Vậy thì cái chuyện này nó không phải là cái chuyện cái đất.」
「Dạ. Nó là cái chuyện cái đất. Mà cái đất đó có cái mẹ.」
Cô Hạnh xách cái thùng lên, và cô đó đi được ba bước thì cô đó quay lại:
「Cái ngày mười lăm. Mà chị tới sớm. Vì cái giờ đó mẹ tôi còn ở cái nhà.」
---
Tôi về tới cái cầu tre thì cái trời nó đã tối.
Và ở cái đầu cầu có cái xe.
Cái xe đó nó đỗ ở cái bên phải cái quán, và nó là cái xe kéo, và ở trên cái xe có cái ghế, và ở cái ghế có cái người ngồi.
Tôi không nhìn cái mặt. Tôi chỉ nhìn cái giày.
Cái giày vàng, và cái giày đó nó dính cái bùn, và cái người đó đang lấy cái khăn mà lau.
Tôi đi ngang qua, và tôi không quay cái đầu.
Mà tôi nghe cái tiếng ông ta nói với cái người đánh xe:
「Cái làng này đường xấu. Mà cái đất thì tốt.」
Tôi đi qua cái cầu, và cái cầu nó kêu, và tôi đi vô cái bóng của cái lũy tre.
Rồi tôi đứng lại, và tôi thở ra, và cái tay tôi nó run.
Ông Phán ở cái đầu cầu. Ông ta đi cái đường này để vô cái làng tôi. Mà ông ta đi cái buổi tối.
Nghĩa là cái chuyện nó không còn đợi cái ngày mười lăm.
Tôi chạy về.
---
Tối đó tôi nói với cha tôi.
「Cha. Cái chuyện nó gấp rồi.」
「Sao?」
「Dạ. Ông Phán ở cái huyện, ông ta đã đưa hai trăm đồng cọc cho bà Cả. Mà cái đêm nay ông ta vô cái làng mình.」
Cha tôi đặt cái ống trầu xuống.
「Mày nghe cái chuyện đó ở đâu?」
「Dạ. Ở cái chợ trên. Cái con gái bà Phán nói với con.」
「Mà nó nói cái chuyện đó với mày, thì nó là cái người của cái nhà đó. Sao mày tin nó?」
「Dạ. Vì con không tin nó. Con tin cái chỗ nó thêu sai.」
Cha tôi nhìn tôi, và ông lắc cái đầu, và cái lắc đó nó không phải cái lắc của cái người ta không tin. Nó là cái lắc của cái người ta không hiểu.
「Rồi mày tính cái gì? Hai trăm đồng thì cái nhà này không có. Mà hai mươi đồng thì cái nhà này cũng không có.」
「Dạ. Con biết. Cho nên con không tính cái chuyện trả tiền.」
「Vậy mày tính cái gì?」
Tôi ngồi xuống cạnh ông.
「Dạ. Con tính cái chuyện cái giấy cọc. Cái giấy đó nó ở trong cái hộp gỗ của bà Cả. Mà cái giấy đó mà ra cái làng thì cái chuyện nó khác: cái làng sẽ biết bà Cả đã bán cái đất có cái mộ, và đã lấy cái tiền, và đã nói dối cái làng.」
「Mà ai lấy cái giấy đó?」
「Dạ. Con không biết. Mà con biết cái người mà bà Cả không giấu được.」
「Ai?」
「Dạ. Cái thằng Tám.」
Cha tôi nhìn tôi rất lâu.
「Con. Cái thằng đó là cái tay của bà Cả. Nó không nói cái chuyện của bà Cả với ai.」
「Dạ. Nó không nói vì chưa có ai hỏi nó cái câu nó trả lời được.」
Tôi đứng dậy, và tôi đi ra cái sân, và tôi nhìn cái trời.
Cái trời vẫn không có cái sao.
Và tôi nghĩ: cái thằng Tám nó đào cái mộ vì hai cái hào. Mà cái người ta đào cái mộ của người khác vì hai cái hào thì cái giá của nó không phải là cái lòng trung.
Cái giá của nó là cái giá.
Mục lục — 80 chương
Chương 80: Cái tám mươi cái nút
Chương 79: Cái tay ở ở ở trên cái tay
Chương 78: Cái nhà cái cổng mở
Chương 77: Cái đò qua cái sông cái lần cuối
Chương 76: Cái chữ cái đầu tiên
Chương 75: Cái túi của cái ông Chắt
Chương 74: Cái cha ngồi ở ở cạnh cái lò
Chương 73: Cái đường gạch
Chương 72: Cái sổ cái đinh của cái năm mới
Chương 71: Cái cơm ở ở trước cái bia
Chương 70: Cái tin ở ở trong cái nhà
Chương 69: Cái ông Phán cái quay lại cái lần cuối
Chương 68: Cái học trò của cái lò
Chương 67: Cái vụ cái xuân
Chương 66: Cái chén nước ở cái nhà cạnh
Chương 65: Cái đám cưới ở cái làng bên sông
Chương 64: Cái trầu qua cái sông
Chương 63: Cái ngói ở trên cái đầu
Chương 62: Cái giếng của cái làng
Chương 61: Cái sông dạy cái bơi
Chương 60: Cái lò đốt cái lần thứ hai
Chương 59: Cái nhà cái cổng kín
Chương 58: Cái ngày cái làng dựng cái bia
Chương 57: Cái nét đầu tiên
Chương 56: Cái đá đi
Chương 55: Cái tay đục
Chương 54: Cái đơn nằm ở cái huyện
Chương 53: Cái tai của cái chợ
Chương 52: Cái mốc nằm ở cái mặt cái làng
Chương 51: Cái giấy nằm ở cái tay
Chương 50: Cái lúa nằm ở cái sân
Chương 49: Cái bún tôm
Chương 48: Cái mốc đá
Chương 47: Cái ba cái tên
Chương 46: Cái mưa ở cái mái mới
Chương 45: Cái ngày thứ tám
Chương 44: Cái bờ cái rừng
Chương 43: Cái nứt ở cái vòm lò
Chương 42: Cái phiên chợ cái lúa
Chương 41: Cái lãi thì nó không có cái dấu
Chương 40: Cái mưa trước cái mùa gặt
Chương 39: Cái lúa của cái vụ chiêm
Chương 38: Cái trang cuối cái sổ đình
Chương 37: Cái miếng chì ở trong cái đòn cân
Chương 36: Cái dấu guốc ở cái hố
Chương 35: Cái chữ ở dưới cái chữ
Chương 34: Cái bàn tay có cái chai
Chương 33: Cái hòn đá ong
Chương 32: Cái mái đình
Chương 31: Cái cây gạo ở cái sân đình
Chương 30: Cái cửa sổ cái nhà bà Cả
Chương 29: Cái khuôn ngói
Chương 28: Cái người đi cái xe đạp
Chương 27: Cái lò bầu
Chương 26: Cái khuôn gỗ
Chương 25: Ba mươi hai đồng
Chương 24: Cái lễ trước cái máy đo
Chương 23: Cái xe qua cái cầu tre
Chương 22: Cái mâm mười hai cái chỗ
Chương 21: Cái bánh để cái tháng giêng
Chương 20: Cái bến đò
Chương 19: Cái chú ở cái lề cái dòng thứ tư
Chương 18: Cái sân sau cái hàng vải
Chương 17: Cái dấu của cái tay trái
Chương 16: Cái tay trái ở trong cái máy xay
Chương 15: Cái thằng Mẫn
Chương 14: Cái hộp gỗ dưới cái chõng
Chương 13: Cái phiên đắp bờ
Chương 12: Cái đập bổi
Chương 11: Cái hàng vải ở cái chợ trên
Chương 10: Cái sân sau cái bậc đá thứ hai
Chương 9: Một cái gà, một cái chai rượu, và cái mặt
Chương 8: Cái hố đào lúc giờ Tý
Chương 7: Ba cái tên trong sổ đinh
Chương 6: Cái giờ con nít còn ngủ
Chương 5: Cái chợ phiên
Chương 4: Cái mộ không bia
Chương 3: Hai mươi đồng, ba con gà, và một cái tiếng
Chương 2: Bốn chữ nói trước cái mâm sáu chén
Chương 1: Tôi tỉnh dậy trên cái giường rơm