Chương 18: Cái sân sau cái hàng vải

Chương 18: Cái sân sau cái hàng vải

Cái chợ trên họp cái buổi chiều. Cái sân gạch nóng, cho nên cái hàng nào cũng có cái mái.

Tôi đi qua cái hàng thịt, cái hàng cá, cái hàng muối. Cái người ta coi cái áo the của tôi.

Cái áo the đó ở cái chợ này nó không lạ. Ở cái chợ này người ta mặc áo the đi cái chợ. Mà cái áo the của tôi thì nó là cái áo the của cái người không có cái xe.

Cái hàng vải ở cái góc cái sân. Cái mái ngói, cái cột gỗ, cái quầy cao. Trên cái quầy có mấy cái cuộn vải, cái cuộn lụa, cái cuộn the, cái cuộn vải trắng.

Hạnh đứng ở cái quầy. Cái áo nó màu cánh sen, cái tóc nó bới cao.

Nó nhìn cái áo tôi trước. Rồi nó nhìn cái mặt tôi.

「Chị,」nó nói.

「Dạ.」

Nó không hỏi cái gì. Nó đi ra cái đầu quầy, nó đứng cạnh tôi, nó nói nhỏ.

「Cái áo đó.」

「Dạ. Của bà nội tôi.」

Hạnh gật. Cái mắt nó sáng lên một cái, mà cái sáng đó nó tắt nhanh.

「Chị vô cái sân sau,」nó nói. 「Mẹ tôi ở đó.」

Cái sân sau có cái giếng, cái cây khế, và một cái bàn đá. Bà Phán ngồi ở cái bàn đá, cái tay cầm cái quạt giấy, mà cái quạt đó bà không quạt.

Bà mặc cái áo lụa màu cà phê sữa, cái quần trắng, cái guốc. Cái ngón tay bà có cái nhẫn.

Bà nhìn tôi. Bà coi cái áo tôi, rồi cái đầu tôi, rồi cái tay tôi.

「Cái con này,」bà nói, mà bà nói với Hạnh. 「Cái con này là cái con ở cái làng dưới.」

「Dạ,」Hạnh nói.

「Cái con này cái hôm trước nó đứng ở cái quầy. Nó coi cái khăn.」

「Dạ.」

Bà Phán gấp cái quạt lại.

「Cái khăn đó thì nó không có cái gì. Cái chỉ nó thêu cái cánh thứ tư nó ra ngoài cái đường. Cái khăn đó tao để cái giá một cái hào. Mà không ai mua.」

Tôi nói.

「Dạ. Con mua cái khăn đó rồi.」

Bà Phán nhìn tôi.

「Mày mua rồi?」

「Dạ. Con mua cái hôm trước. Mà con trả lại.」

Bà Phán nhìn Hạnh. Hạnh không nói.

「Cái khăn đó bây giờ ở đâu?」

「Dạ. Con để nó ở cái nhà.」

Bà Phán cười. Cái cười đó không có cái tiếng, mà cái mắt bà thì có.

「Mày mua một cái khăn, mày trả lại, rồi mày đòi cái khăn. Cái con này nó nói cái chuyện cái khăn mà nó không có cái khăn.」

Tôi lấy trong cái túi áo ra cái khăn của má. Cái khăn vuông, cái vải thô, cái bông bốn cánh.

Tôi đặt nó lên cái bàn đá.

「Cái khăn này của má con. Má con thêu nó cái năm má con về cái nhà con. Cái bông nó bốn cánh, vì cái năm đó cái nhà con không có cái tiền mua cái chỉ thứ năm.」

Bà Phán nhìn cái khăn. Bà không sờ nó.

「Cái khăn này thì nó là cái khăn của cái người nghèo,」bà nói. 「Mà cái khăn của cái người nghèo thì nó không có cái gì để mà coi.」

「Dạ.」

「Mày đem cái khăn này cho tao coi để làm cái gì?」

Tôi nói.

「Dạ. Để bà biết cái nhà con không có cái gì. Cho nên cái chuyện con nói cái chiều nay thì nó không phải cái chuyện cái tiền.」

Bà Phán im. Rồi bà nói.

「Nói.」

Tôi ngồi xuống cái ghế đá. Cái ghế đó thấp, cho nên cái đầu tôi thấp hơn cái đầu bà.

「Cái sáng nay cái làng mở cái sổ ở cái đình.」

「Tao nghe rồi. Cái làng dưới nó xử cái chuyện cái mộ.」

「Dạ. Mà cái chuyện cái mộ thì nó không xong trong cái buổi sáng.」

Bà Phán nhìn tôi.

「Cái làng bắt bà Cả nói cái câu. Bà nói. Rồi cái làng bắt cái tiểu về cái gò trong ba cái ngày.」

Cái quạt trong cái tay bà dừng.

「Ba cái ngày,」bà nói.

「Dạ.」

「Cái tiểu đó bây giờ ở đâu?」

Tôi nhìn cái mặt bà. Cái mặt đó không đổi, mà cái tay bà thì nắm cái quạt chặt hơn.

「Dạ. Nó ở cái chái sau cái nhà bà Cả. Dưới cái cối xay.」

Cái sân sau im. Cái cây khế có cái con chim nó kêu một cái tiếng.

Bà Phán đứng dậy. Bà đi ba cái bước tới cái giếng, rồi bà đứng đó, cái lưng bà quay lại.

「Cái bà đó,」bà nói, 「bà nói với tao cái mộ nó dời rồi.」

Tôi không nói.

「Bà nói cái mộ nó dời về cái đất nhà bà. Bà nói cái thửa đó bây giờ nó sạch.」

Tôi không nói.

Bà Phán quay lại.

「Mày tới đây nói cái chuyện đó với tao. Mày được cái gì?」

「Dạ. Con không được cái gì.」

「Cái con này. Cái làng này nó không có cái người nào tới cái chợ trên mà không được cái gì.」

「Dạ. Con được một cái chuyện.」

「Chuyện gì?」

「Dạ. Con được cái chuyện bà coi cái chái sau cái nhà bà Cả.」

Bà Phán nhìn tôi một cái lâu.

Rồi bà ngồi xuống. Bà mở cái quạt ra.

「Mày nói cái chuyện cái mộ. Mày không nói cái chuyện cái giấy.」

「Dạ.」

「Cái giấy cọc thì nó có hai cái dấu.」

Tôi nhìn bà. Bà biết. Bà đã coi cái giấy cọc.

「Dạ,」tôi nói.

「Cái dấu thứ nhất của tao. Cái dấu thứ hai của cái thằng Mẫn.」

「Dạ.」

Bà Phán gấp cái quạt. Cái tiếng nó gọn.

「Cái dấu thứ hai thì nó không phải cái dấu của cái thằng đó.」

Cái sân sau im.

「Sao mày biết tao nói cái câu đó?」

「Dạ. Con không biết. Mà cái sáng nay cái làng coi cái tay của cái thằng Mẫn. Nó không có cái tay trái. Cho nên cái giấy khai cái phần của nó thì nó không có cái giá.」

Bà Phán nhìn tôi.

「Cái giấy đó có cái dấu của cái tay trái,」bà nói.

「Dạ.」

「Mà cái thằng đó nó không có cái tay trái.」

「Dạ.」

Bà Phán đứng dậy lần nữa. Cái lần này bà không đi tới cái giếng. Bà đi tới cái cửa.

「Hạnh.」

「Dạ.」

「Mày đem cái con này ra cái quầy. Cho nó coi cái vải.」

Hạnh nhìn tôi.

Bà Phán nói, mà bà nói với cái cửa.

「Cái con này. Cái giấy cọc thì nó ở cái tay tao. Mà cái tiền thì nó ở cái tay cái ông Phán. Cái chuyện cái giấy giả thì nó là cái chuyện của cái ông đó, không phải cái chuyện của tao.」

Tôi đứng dậy.

「Dạ. Con biết.」

「Mày biết mà mày vẫn tới.」

「Dạ. Vì cái chuyện cái giấy giả thì nó không phải cái chuyện cái tiền. Nó là cái chuyện cái tên.」

Bà Phán quay lại.

「Nói.」

「Dạ. Cái giấy cọc đó nó không phải cái giấy giả vì cái dấu. Nó là cái giấy giả vì cái tên. Cái dấu đó là cái dấu thật. Nó là cái dấu của một cái người có hai cái tay. Mà cái tên trên cái giấy đó thì nó là cái tên của một cái người có một cái tay.」

Cái sân sau im.

「Cho nên cái giấy đó mà ra cái huyện,」tôi nói, 「thì cái chuyện nó không phải là cái chuyện cái đất. Nó là cái chuyện cái người ta ấn cái tay của cái người khác xuống cái giấy.」

Bà Phán im một cái lúc dài.

Rồi bà nói.

「Mày nói cái chuyện đó với tao. Mày không nói cái chuyện đó với cái ông Phán.」

「Dạ.」

「Sao?」

「Dạ. Vì bà là cái người coi cái đất trước cái ông đó.」

Bà Phán nhìn tôi. Rồi bà cười. Cái lần này cái cười có cái tiếng.

「Cái con này,」bà nói. 「Mày mười lăm tuổi.」

「Dạ.」

「Mà mày nói cái kiểu cái người buôn đất.」

「Dạ. Con không buôn đất. Con giữ đất.」

Bà Phán ngồi xuống. Bà mở cái quạt.

「Mày muốn cái gì?」

Tôi nói.

「Dạ. Con muốn cái ngày.」

「Cái ngày nào?」

「Dạ. Cái ngày cái thửa đó sang cái tên. Con muốn nó chậm lại tới sau cái mùa gặt.」

Bà Phán nhìn tôi.

「Mày biết cái mùa gặt thì cái đất nó đắt hơn.」

「Dạ. Con biết.」

「Vậy thì mày đòi cái chuyện đó cho cái nhà mày thì cái nhà mày mất cái tiền.」

「Dạ. Cái nhà con không có cái tiền. Cho nên cái nhà con không mất cái gì.」

Bà Phán gấp cái quạt. Bà đứng dậy, bà đi tới cái bàn đá, bà cầm cái khăn của má tôi lên.

Bà coi cái bông bốn cánh một cái lâu.

「Cái khăn này,」bà nói, 「cái đường thêu nó đều. Cái người thêu cái khăn này thì nó thêu cái bông bốn cánh mà nó không thêu cái cánh thứ năm, vì nó không có cái chỉ. Mà cái đường nó đều.」

Bà đặt cái khăn xuống.

「Cái con này. Mày về nói với cái má mày cái câu này: cái khăn thì nó không cần cái cánh thứ năm.」

Tôi không nói được.

Bà Phán đi vô trong. Cái guốc bà kêu trên cái gạch.

Hạnh đứng ở cái cửa. Nó không nói, mà cái mắt nó đỏ.

Rồi nó nói nhỏ.

「Chị ra cái quầy.」

Cái quầy vải có cái mùi the mới. Hạnh mở một cái cuộn vải, nó kéo ra một cái khúc.

「Cái này là cái the. Cái the này thì nó dày hơn cái the của cái áo chị.」

「Bao nhiêu?」

「Cái khúc này thì nó một đồng hai.」

Tôi không có một đồng hai. Tôi có ba cái trứng gà.

Hạnh nhìn cái tay tôi.

「Chị không có cái tiền.」

「Dạ.」

Hạnh gấp cái vải lại.

「Cái áo của chị thì nó cũ rồi. Mà cái áo đó nó là cái áo the. Cái áo the thì nó không cần cái mới. Nó cần cái người mặc nó đứng thẳng.」

Hạnh nói cái câu giống má tôi. Tôi không nói.

Hạnh nhìn ra cái sân.

「Mẹ tôi sẽ đi coi cái chái sau.」

「Dạ.」

「Mà mẹ tôi đi coi thì ba tôi cũng biết.」

Tôi nhìn Hạnh.

「Dạ. Con biết.」

「Chị không sợ?」

Tôi nghĩ tới cái câu bà Phán vừa nói. Tôi nghĩ tới cái câu ông Từ nói: cái lý là cái chuyện mà cả cái làng phải biết, mà không ai nói.

「Dạ. Con sợ. Mà cái chuyện này nó không phải cái chuyện con sợ. Nó là cái chuyện cái làng sợ.」

Hạnh im.

Rồi nó nói.

「Chị. Cái chuyện cái dấu đó. Cái dấu của cái người có hai cái tay.」

「Dạ.」

「Cái người đó là ai?」

Tôi nhìn cái sân gạch. Cái nắng đã xuống tới cái mái.

「Dạ. Cái người đó thì nó đi cái đám tang bác Hai. Nó đứng ở cái góc sân. Nó mười hai tuổi.」

Hạnh không hỏi nữa.

Tôi đi ra cái cổng chợ. Cái cổng đó có hai cái cột gạch, cái đầu cột có cái chóp.

Ở cái cổng, có một cái xe. Cái xe đạp, cái yên cao, cái ghi đông bọc cái vải.

Ông Phán đứng cạnh cái xe. Cái giày vàng, cái áo tây trắng, cái mũ.

Ông ấy đang nói với cái người bán cái hàng muối. Mà cái mắt ông ấy thì nó nhìn cái sân.

Tôi đi qua. Ông ấy không nhìn tôi. Mà cái người bán muối thì nhìn tôi, rồi nhìn cái áo tôi.

Tôi đi được mười cái bước thì cái tiếng sau lưng.

「Cái con kia.」

Tôi dừng.

Ông Phán không quay lại. Ông ấy nói với cái xe.

「Cái áo đó của cái người ở cái làng dưới.」

Tôi không nói.

「Cái làng dưới thì nó có cái chuyện cái mộ.」

Tôi không nói.

Ông ấy quay lại. Cái mắt ông ấy nhỏ, mà cái nhìn nó không nhỏ.

「Cái làng đó có ba mẫu đất. Mà ba mẫu đất đó thì nó có cái mộ.」

「Dạ.」

「Mày là cái con của cái nhà có cái tên trong cái sổ đinh.」

「Dạ.」

Ông ấy cười. Cái cười đó nó nhẹ.

「Vậy thì mày về nói với cái cha mày: cái đất có cái mộ thì cái giá nó khác. Mà cái giá khác thì cái người bán nó phải chịu.」

Tôi nhìn ông ấy.

「Dạ. Con sẽ nói.」

「Mày nói cái gì?」

Tôi nghĩ một cái. Rồi tôi nói.

「Dạ. Con nói cái câu này: cái mộ thì nó không có cái giá. Cái mộ thì nó có cái tên.」

Ông Phán không nói.

Rồi ông ấy lên cái xe. Cái xe kêu một cái tiếng sắt.

Ông ấy đi. Cái bánh trước nó lạng một cái, vì cái sân gạch có cái ổ gà.

Tôi đứng ở cái cổng chợ. Cái bụi nó lắng xuống.

Tôi nghĩ: ông ấy biết cái mộ. Ông ấy biết cái tên. Mà ông ấy vẫn mua.

Cái đó không phải cái chuyện cái đất. Nó là cái chuyện cái giá.

Mà cái giá thì nó là cái chuyện của bà Cả, không phải cái chuyện của ông Phán.

Tôi đi xuống cái cầu tre. Cái nắng đã ngả, cho nên cái bóng cái cột nó dài.

Cái cầu kêu dưới cái chân tôi.

Tôi đếm cái dây gai trong cái túi áo. Cái nút thứ nhất, cái nút thứ hai, cái nút thứ ba, cái nút thứ tư, cái nút thứ năm, cái nút thứ sáu.

Tôi thắt thêm một cái nút.

Cái nút thứ bảy là cái chuyện cái chiều nay: cái chợ trên đã biết cái dấu thứ hai.

Rồi tôi nghĩ tới cái câu bà Phán nói về cái khăn.

Cái khăn thì nó không cần cái cánh thứ năm.

Tôi đi tới cái đầu cầu bên này. Cái làng ở trước, cái lũy tre, cái mái rơm.

Mà cái làng đó, cái chiều nay, nó có ba cái ngày.

Ba cái ngày để cái tiểu về cái gò.

Tôi nghĩ: cái tiểu về cái gò thì cái mộ nó thành cái mộ có cái tên, có cái đất, có cái người coi.

Mà cái mộ có cái người coi thì cái đất đó nó không bán được.

Cái đó là cái cửa thứ hai.

Tôi bước xuống cái đường đất. Cái bụi nó bám cái gấu áo the.

Tôi nghĩ: cái áo này của bà nội. Bà mặc nó một cái lần, cái ngày bà đi cái đám cưới của má.

Cái ngày đó cái dòng thứ tư nó bắt đầu.

Mà cái dòng thứ tư đó thì nó viết bằng cái tay của cái ông Hương bộ.

Tôi dừng lại giữa cái đường.

Cái ông Hương bộ viết cái dòng thứ tư. Mà cái ông Hương bộ thì ông ấy cũng đếm cái dấu.

Cái sáng nay ông ấy đếm cái dấu của Mẫn. Ông ấy nói cái dấu đó không có cái giá.

Cái ông đó không phải cái người của bà Cả. Mà cái ông đó cũng không phải cái người của cái nhà tôi.

Ông ấy là cái người của cái sổ.

Tôi nghĩ: cái dòng thứ tư thì nó ở trong cái sổ của cái làng.

Cái sổ đó thì nó ở cái nhà ông Hương bộ.

Mà cái nhà đó thì cái tôi vô được.

Tôi đi tiếp. Cái cổng làng ở trước, cái then gỗ, cái lỗ treo cái khóa.

Cái then đó bây giờ nó mở.

Tôi nghĩ tới một cái chuyện mà tôi không nghĩ cái sáng nay.

Cái sáng nay cái làng coi cái tay của Mẫn. Mà cái làng không coi cái dòng thứ tư.

Cái dòng thứ tư thì nó không có cái dấu. Nó có cái chữ.

Mà cái chữ thì nó không có cái tay.

Tôi bước qua cái cổng.

Cái sân nhà tôi có cái đèn. Má đã thắp nó.

Mà cái đèn đó thì nó không phải cái đèn của cái ngày thường. Nó là cái đèn để ở cái bàn thờ.