Chương 36: Cái dấu guốc ở cái hố

Chương 36: Cái dấu guốc ở cái hố

Cái sáng đó thì cái sương nó dày.

Tôi ra cái sân, tôi nhìn cái hòn đá.

Cái hòn đá thì nó vẫn ở cái gò. Cái mặt dưới nó có cái nửa cái chữ.

Tôi nghĩ: cái hòn đá này thì nó nặng cái bốn cái vai. Cái nhà này thì nó có hai cái vai.

Cha tôi ra, cái tay cầm cái đòn gánh tre.

「Cái đòn gánh này thì nó không chịu cái đá. Nó chịu cái thúng.」

「Dạ. Con biết. Cho nên con đi mượn cái cột.」

「Cái cột thì nó ở cái đình.」

「Dạ.」

Cha tôi nhìn cái gò.

「Cái cột cái đình thì nó là cái cột của cái làng. Mà cái làng thì nó cho mượn cái cột khi cái chuyện đó thì nó là cái chuyện của cái làng.」

Tôi hiểu.

Tôi đi ra cái đình.

Ông Từ đang quét cái sân.

「Ông ơi. Con mượn cái cột.」

Ông ấy không ngẩng lên.

「Cái cột nào?」

「Dạ. Cái cột ở cái chái đông. Cái cột đó thì nó dài cái ba cái sải.」

「Cái cột đó thì nó là cái cột của cái đình. Mà cái đình thì nó không cho mượn cái cột cho cái chuyện cái nhà.」

Tôi đứng im.

「Dạ. Con không mượn cho cái nhà con. Con mượn cho cái đá của cái gò.」

Ông ấy ngẩng lên.

「Cái đá đó thì nó ở cái gò. Mày bê nó đi đâu?」

「Dạ. Con bê nó về cái nhà con ba cái ngày. Con ngâm nó vô cái nước. Rồi con bê nó lại cái gò.」

Ông ấy đặt cái chổi xuống.

「Cái chuyện đó thì mày nói với cái ông lý trưởng chưa?」

「Dạ. Chưa.」

「Thì mày đi nói. Cái đá đó thì nó là cái đá của cái mộ. Mà cái mộ thì nó là cái chuyện của cái làng. Cho nên cái đá mà nó đi khỏi cái gò thì cái làng phải biết nó đi cái đâu.」

Tôi đi ra cái nhà ông lý trưởng.

Cái nhà đó thì nó có cái sân gạch, cái sân đó thì nó sạch hơn cái sân đình.

Ông lý trưởng đang ngồi ở cái bàn, cái tay cầm cái ấm.

「Dạ. Con chào ông.」

「Cái thằng này. Cái chuyện cái lò thì nó xong rồi. Mày còn cái chuyện gì?」

「Dạ. Cái hòn đá ở cái gò.」

Ông ấy rót cái nước.

「Cái đá đó thì cái làng đã nói nó rồi. Cái làng dựng cái bia. Mà cái làng thì nó chưa dựng.」

「Dạ. Con muốn bê cái đá về cái nhà con ba cái ngày. Con ngâm nó vô cái nước. Cái đá ong mà nó khô thì cái đục nó trượt. Cái ông Chắt thì ông ấy nói cái đó với con.」

Ông ấy đặt cái ấm xuống.

「Cái ông Chắt thì ông ấy lên cái gò rồi?」

「Dạ. Ông ấy lên cái chiều qua. Ông ấy cạo cái lớp trên cái đá. Cái đá đó thì nó có cái chữ Nho ở dưới cái lớp đó.」

Ông ấy nhìn tôi cái lâu.

「Cái chữ gì?」

Tôi nghĩ cái một cái lúc.

「Dạ. Cái chữ đó thì nó là cái họ. Cái họ Nguyễn.」

Ông ấy cầm cái chén lên, ông ấy không uống.

「Cái họ thì nó không phải cái tên.」

「Dạ. Con biết. Mà cái họ thì nó đủ cho cái chuyện cái mộ đó thì nó không phải cái mộ vô chủ. Cái hòn đá đó thì nó đã đứng ở cái gò ba chục năm. Cho nên cái chữ đó thì nó không phải cái chữ mới. Nó là cái chữ cũ. Mà cái chữ cũ thì nó là cái chứng rằng cái bia đó thì nó có từ cái lúc cái ông Cả còn sống.」

Ông ấy uống cái nước.

「Mày nói cái chuyện này ở cái đâu?」

「Dạ. Con nói ở cái đây. Với cái ông.」

Ông ấy đặt cái chén xuống.

「Cái chuyện này thì mày đừng nói ở cái đây. Cái chữ đó thì nó là cái chữ ở dưới cái lớp đất. Nó chưa ra cái mặt cái đá. Cho nên cái làng thì nó chưa thấy nó. Mà cái làng mà nó chưa thấy thì cái chuyện đó thì nó chưa có.」

Tôi hiểu.

Cái chữ đó thì nó phải ra cái mặt cái đá trước cái mặt cái làng.

「Dạ. Con hiểu.」

「Còn cái đá thì mày bê. Mà cái cột thì mày mượn cái cột ở cái đình. Mà cái chuyện này thì nó phải có cái biên bản.」

Tôi đứng im.

「Dạ. Cái biên bản gì?」

「Cái biên bản rằng cái đá đó thì nó đi khỏi cái gò ba cái ngày, rồi nó về. Cái biên bản đó thì nó có cái dấu cái làng. Cho nên cái đá mà nó vỡ ở cái đường thì cái làng thì nó biết cái chuyện đó thì nó không phải cái chuyện cái nhà mày.」

Tôi nghĩ cái câu đó.

Cái ông này thì ông ấy không giúp tôi.

Cái ông ấy giúp cái sổ.

Mà cái sổ mà nó sạch thì cái ông ấy cũng sạch.

「Dạ. Con cảm ơn ông.」

Ông ấy gọi cái thằng con.

Cái thằng đó thì nó bưng cái nghiên ra. Ông ấy viết cái bốn cái dòng, cái chữ nó đều, cái dấu nó ở cái cuối.

Rồi ông ấy đóng cái dấu.

「Cái biên bản này thì mày cầm. Cái cột thì mày khiêng. Mà cái cột mà nó gãy thì cái cột đó thì nó là cái cột của cái đình, mày phải trả cái cột khác.」

「Dạ.」

Tôi cầm cái biên bản.

Cái giấy đó thì nó còn ướt cái son.

Tôi đi ra cái đình, tôi khiêng cái cột.

Cái cột đó thì nó nặng cái một cái vai.

Tôi về đến cái sân, tôi đặt cái cột xuống.

Cha tôi nhìn cái biên bản.

「Cái ông lý trưởng thì ông ấy viết cái gì?」

「Dạ. Ông ấy viết cái chuyện cái đá đi ba cái ngày rồi nó về. Mà cái chữ ở dưới cái đá thì con không nói với cái ai.」

Cha tôi gật đầu.

Tôi đi mượn người.

Cái nhà ông Đồ thì nó ở cái đầu cái xóm dưới.

Ông ấy đang đẽo cái cán cuốc.

「Ông ơi. Con mượn cái vai.」

Ông ấy không ngẩng lên.

「Cái đá đó thì nó nặng cái bốn cái vai.」

「Dạ. Con có cha con, có cái thằng Đực, có cái thằng Tám.」

「Cái thằng Tám thì nó có cái một cái tay.」

「Dạ. Nó có cái một cái tay. Mà nó có cái lưng.」

Ông ấy đặt cái cán cuốc xuống.

「Cái thằng Tám thì nó đào cái mộ đó. Mà nó bê cái tiểu đó. Cái thằng đó thì nó bê cái đá này được.」

「Dạ.」

「Còn cái tao thì tao già rồi.」

Ông ấy đứng dậy.

「Mà cái đá đó thì nó là cái chứng của cái nhà mày. Cho nên cái vai tao thì nó cũng phải ở cái đòn đó.」

Tôi đứng ở cái sân.

Tôi nghĩ: cái làng này thì nó có cái lệ cái người đào thì cái người đó bê. Mà cái lệ đó thì nó không viết ở cái sổ.

Nó ở cái tay cái người ta.

Cái giờ cái trâu ra đồng thì cái bốn cái vai nó đứng ở cái gò.

Cái nắng nó lên cái đỉnh cái gò.

Cha tôi buộc cái dây gai vô cái cột.

Cái dây đó thì nó là cái dây ở cái cột cái nhà tôi. Cái dây đó thì nó có cái mười hai cái nút.

Tôi lấy cái dây, tôi thắt cái nút thứ mười bốn.

Cái thằng Đực nhìn cái dây.

「Cái dây này thì nó có cái nhiều cái nút.」

「Ừ. Cái nút này thì nó là cái chuyện.」

Cái làng này thì nó có cái lệ không hỏi cái nút.

Bốn cái vai nâng cái đá lên cái cột.

Cái đá nó lắc. Cái cột nó kêu cái một cái tiếng.

Cái thằng Tám thì nó đỡ cái đầu cái cột ở cái phía dưới. Cái tay mặt nó. Cái vai trái nó thì nó tỳ vô cái cột.

「Cái đá này thì nó không được lắc. Cái đá mà nó lắc thì cái dây nó tuột. Mà cái dây mà nó tuột thì cái đá nó rơi vô cái chân cái người.」

Cha tôi nói.

「Cái thằng Tám nói đúng. Cái đòn này thì nó đi cái chậm. Cái chậm thì nó không rơi.」

Cái bốn cái vai đi.

Cái đường từ cái gò xuống cái làng thì nó dài cái một cái dặm. Cái đường đó thì nó có cái ba cái chỗ cái đất nó trũng.

Cái đất trũng thì nó lún. Cái cột mà nó lún thì cái đá nó nghiêng.

Cho nên cái bốn cái vai đi cái chậm. Cái chậm thì cái nắng nó nóng ở cái cổ.

Cái làng thì nó ra cái đầu cái ngõ.

Cái bà Hợi, cái cô Sáu, cái mấy cái người ở cái giếng. Cái con nít thì nó chạy theo cái đòn.

Cái bà Hợi nói cái to.

「Cái đá đó thì nó là cái đá của cái gò. Mà cái đá của cái gò thì nó không đi khỏi cái gò.」

Tôi đặt cái vai xuống.

「Dạ. Cái đá này thì nó về cái nhà con ba cái ngày. Rồi nó về cái gò. Cái làng thì nó có cái biên bản.」

Tôi đưa cái biên bản ra.

Cái bà Hợi cầm cái biên bản, bà ấy nhìn cái dấu.

「Cái dấu này thì nó là cái dấu của cái lý trưởng.」

「Dạ.」

Cái bà ấy trả cái giấy.

「Cái chuyện này thì nó lạ. Cái đá mà nó đi thì cái mộ nó trống. Mà cái mộ mà nó trống thì cái đất đó thì nó vô chủ.」

Tôi đứng ở cái đường.

Cái câu đó thì nó là cái câu của bà Cả. Cái bà Hợi thì bà ấy không phải cái người của bà Cả. Mà cái bà ấy nói cái câu đó.

「Dạ. Cái mộ thì nó không trống. Cái mộ thì nó có cái người nằm ở dưới. Cái đá thì nó là cái đá ở cái đầu cái mộ. Cái đá mà nó đi ba cái ngày thì cái người nằm ở dưới thì nó vẫn ở đó.」

Cái bà Hợi không nói gì.

Cái cô Sáu nói cái nhỏ.

「Cái câu đó thì nó ở cái miệng cái bà Cả. Mà cái miệng cái bà Cả thì nó đi cái trước cái chân cái bà ấy.」

Tôi nhìn cô Sáu.

「Dạ. Cô nói cái gì?」

「Cái sáng nay cái bà ấy đi cái chợ trên. Cái bà ấy đi cái trước cái giờ cái chợ. Cho nên cái câu đó thì nó đã ở cái chợ trước cái lúc cái đá này nó đi.」

Tôi đứng im.

Cái bà Cả thì bà ấy biết cái chuyện cái đá đi.

Tôi không nói cái chuyện đó.

Tôi đặt cái vai vô cái đòn.

「Dạ. Cái đá này thì nó đi. Cái ba cái ngày thì nó về. Cái làng thì nó coi cái đá này về.」

Bốn cái vai đi.

Cái đòn nó kêu cái tiếng tre.

Cái đá nó qua cái cổng làng.

Cái bà Cả thì bà ấy đứng ở cái đầu cái ngõ nhà bà ấy.

Cái tay bà ấy cầm cái quạt. Cái áo bà ấy thì nó là cái áo lụa.

Bà ấy không nói cái gì cái lâu.

Rồi bà ấy nói.

「Cái đá đó thì nó ở cái gò ba chục năm. Cái đá mà nó đi khỏi cái gò thì cái đất đó thì nó không có cái mộ.」

Cái bốn cái vai dừng lại.

Tôi đặt cái vai xuống, tôi đứng thẳng.

「Dạ. Cái bà nói cái câu đó thì cái bà phải nói ở cái sân đình. Cái câu đó thì nó không phải cái câu ở cái ngõ.」

Cái quạt bà ấy dừng.

「Mày nói cái gì?」

「Dạ. Con nói cái câu đó thì nó là cái chuyện cái làng. Mà cái chuyện cái làng thì nó nói ở cái sân đình. Cái ngõ này thì nó là cái ngõ của cái nhà bà.」

Cái mặt bà ấy thì nó không đổi.

「Cái thằng này thì nó học cái giọng cái ông Hương bộ.」

「Dạ. Con không học cái giọng cái ai. Con nói cái chuyện cái đá. Cái đá này thì nó đi ba cái ngày. Cái biên bản thì nó ở cái tay con. Cái dấu thì nó là cái dấu của cái làng. Cho nên cái bà mà bà nói cái câu đó ở cái ngõ này thì cái câu đó thì nó không có cái giá.」

Cái bà ấy nhìn tôi cái lâu.

Rồi bà ấy cười.

Cái cười đó thì nó không phải cái cười của cái hôm ở cái chợ.

「Cái ba cái ngày thì nó dài. Cái ba cái ngày thì nó đủ cho cái nhiều cái chuyện.」

Bà ấy đi vô cái cổng.

Cái cổng đó thì nó đóng.

Cái thằng Đực nói cái nhỏ.

「Cái bà này thì bà ấy nói cái gì?」

Cha tôi nói.

「Cái bà ấy nói cái chuyện cái ba cái ngày. Cái bà ấy không nói cái chuyện cái đá.」

Bốn cái vai đi.

Cái đá nó qua cái ngõ.

Cái nắng nó đứng bóng thì cái đá nó vô cái sân nhà tôi.

Cái chái sau cái nhà thì nó có cái mái, cái nền nó đất.

Tôi đào cái hố.

Cái hố đó thì nó dài hơn cái đá cái một cái gang. Cái sâu thì nó bằng cái đá.

Tôi lót cái bao gạo của bà Hợi.

Rồi bốn cái vai hạ cái đá vô cái hố.

Cái đá nó xuống cái chậm.

Cái nước mưa thì nó ở cái lu cái đầu cái hè. Tôi gánh cái bốn cái thùng.

Cái nước nó vô cái hố.

Cái nước nó lên cái mặt cái đá.

Cái đá thì nó đổi cái màu. Cái màu nâu đỏ thì nó ra cái màu nâu đậm.

Cái ông Đồ đứng ở cái miệng cái hố.

「Cái đá mà nó ngâm thì cái nước nó vô cái lỗ. Mà cái nước mà nó vô cái lỗ thì cái đá nó nở. Cho nên cái hố này thì nó phải rộng hơn cái gang. Cái gang thì nó không đủ.」

「Dạ. Con đào cái hai cái gang.」

Ông ấy gật đầu.

Rồi ông ấy đi.

Cái thằng Tám thì nó ngồi ở cái bậc thềm. Cái tay mặt nó thì nó lau cái mặt.

「Cái đá này thì nó nặng hơn cái tiểu.」

「Ừ.」

「Cái tiểu thì nó nhẹ. Mà cái tiểu thì nó làm cái người ta sợ. Cái đá này thì nó không làm cái ai sợ.」

Tôi ngồi xuống cạnh nó.

「Cái đá này thì nó làm cái bà Cả sợ.」

Cái thằng Tám nhìn cái hố.

「Cái bà ấy thì bà ấy không sợ cái đá. Cái bà ấy sợ cái chữ ở dưới cái đá.」

Tôi nhìn nó.

Cái thằng Tám thì nó không biết cái chữ đó là cái chữ gì.

Mà nó nói cái đúng.

Cái đêm đó thì cái trời nó không có cái trăng.

Tôi ngủ ở cái chái. Cái chiếu rách, cái áo tơi của cha.

Cái hố thì nó ở cái cạnh cái chân tôi.

Tôi thức cái nửa cái đêm.

Cái sương nó xuống. Cái nước trong cái hố thì nó phẳng.

Rồi cái gà nó gáy cái lần đầu.

Tôi dậy, tôi ra cái sân.

Cái sân thì nó ướt.

Cái đất ở cái miệng cái hố thì nó có cái dấu.

Cái dấu đó thì nó là cái dấu của cái guốc.

Cái gót nó sâu. Cái mũi nó nông.

Cái dấu đó thì nó đi từ cái bờ ao vô cái miệng cái hố, rồi nó đứng cái một cái lúc, rồi nó đi ra cái bờ ao.

Tôi ngồi xuống.

Tôi nhìn cái dấu đó cái lâu.

Cái dấu này thì nó giống cái dấu ở cái hàng gạch cái đêm cái tháng trước.

Mà cái người đó thì nó không đạp cái đá.

Cái đá thì nó vẫn ở trong cái hố. Cái nước thì nó phẳng.

Cái người đó thì nó đứng ở cái miệng cái hố, rồi nó đi.

Cái người đó thì nó không đập cái đá. Vì cái đá mà nó đập thì cái tiếng nó to, mà cái nhà này thì nó có cái người thức.

Cho nên cái người đó thì nó đợi.

Tôi đứng dậy.

Cái tay tôi thì nó lạnh.

Cái dây gai thì nó ở cái cột. Cái mười ba cái nút.

Tôi lấy cái dây, tôi thắt cái nút thứ mười bốn.

Cái nút này thì nó là cái dấu guốc.