Chương 50: Cái lúa nằm ở cái sân
Chương 50: Cái lúa nằm ở cái sân
Cái mùa gặt thì nó đến cái năm này cái sớm.
Cái ruộng cái làng thì nó vàng ở cái một cái tuần. Cái bông thì nó cúi. Cái lá thì nó khô ở cái mép. Cái ông Từ đứng ở cái bờ, ông ấy bóp cái bông, ông ấy bẻ cái hạt, ông ấy nhai.
「Cái hạt này thì nó cứng. Cho nên cái mùa này thì nó phải gặt cái sớm cái hai cái ngày. Cái lúa mà nó chờ thì cái hạt nó rơi.」
Tôi hỏi ông ấy cái nhà tôi thì nó gặt cái ngày nào.
「Cái ngày mai. Cái làng thì nó gặt cái đồng cái trước, cái đồng cái làng. Cái ngày kia thì cái làng nó giúp cái nhà mày.」
Tôi nhìn ông ấy.
「Cái làng thì nó giúp?」
「Cái nhà mày thì nó có cái ba cái mẫu. Cái nhà mày thì nó có cái một cái người đeo cái liềm. Cái một cái người thì nó gặt cái ba cái mẫu thì nó gặt cái mười cái ngày. Mà cái mười cái ngày thì cái mưa nó không chờ. Cái làng này thì nó gặt cái theo cái hụ. Cái nhà nào gặt thì cái làng nó đi. Cái nhà nào gặt xong thì cái nhà đó đi gặt cái nhà khác. Cái nhà mày thì nó không gặt cho cái ai cái năm nay. Cho nên cái làng thì nó tính cái công.」
Tôi hỏi cái công thì nó tính cái thế nào.
「Cái một cái công thì nó là cái một cái người gặt cái một cái ngày. Cái nhà mày thì nó nợ cái làng cái mười cái công. Cái mười cái công thì nó trả cái bằng cái công cái năm sau, hoặc cái trả cái bằng cái gạo. Cái một cái công thì nó là cái một cái đấu.」
Má tôi đứng ở cái sau lưng. Bà ấy không nói cái gì. Bà ấy bưng cái nồi nước ra cái bờ, bà ấy đặt ở cái chỗ cái ông Từ đứng.
Cái đêm đó thì cha tôi mài cái liềm.
Cái nhà tôi thì nó có cái hai cái liềm. Cái liềm cha tôi thì nó cũ, cái cán nó nhẵn, cái lưỡi nó mỏng. Cái liềm tôi thì nó là cái liềm cha tôi mua cái năm tôi mười cái tuổi. Cái lưỡi nó đã mài cái mỏng cái hai cái lần.
Cha tôi mài cái liềm ở cái đá mài, ông ấy rót cái nước, cái đá nó kêu.
「Cái lưỡi mà nó nóng thì cái thép nó bỏng. Cho nên mày rót cái nước. Cái gặt thì nó không phải cái chuyện cái sức. Nó là cái chuyện cái lưỡi. Cái lưỡi mà nó đúng thì cái tay nó đỡ cái nửa.」
Tôi ngồi cạnh ông ấy. Tôi cầm cái liềm của tôi, tôi mài.
「Cha gặt cái ruộng này cái bao nhiêu cái mùa rồi.」
「Cái hai mươi cái mùa. Cái mùa thứ nhất thì cha cắt cái đứt cái gân cái tay. Cái má của mày thì bà ấy băng, rồi bà ấy ra cái ruộng gặt cái phần của cha.」
Ông ấy nhấp cái nước ở cái miệng cái liềm.
「Cái mùa này thì nó khác. Cái mùa này thì cái làng nó gặt cho cái nhà mình. Cái hai mươi cái năm cha gặt cho cái người ta, cha không hỏi cái tại sao. Cái năm nay cái người ta gặt cho cha.」
Cái sáng cái ngày mai thì cái làng gặt cái đồng cái làng. Cái đồng cái làng thì nó ở cái phía đông, cái rộng cái bằng cái sáu cái mẫu. Cái người thì nó đứng ở cái ruộng cái từ cái giờ cái mặt trời chưa lên. Cái tiếng cái liềm thì nó kêu, cái kêu cái đều, cái kêu cái theo cái người.
Tôi và cha tôi đi coi.
Cái bà Cả đứng ở cái bờ cái ruộng của bà ấy. Cái ruộng của bà ấy thì nó cũng vàng. Bà ấy không gọi cái ai. Bà ấy đứng, bà ấy nhìn cái đồng cái làng, cái mặt bà ấy thì nó không có cái gì.
Cái con Sen đi ngang, con bé nói với tôi cái nhỏ.
「Cái bà ấy cái hôm qua cái gọi cái thằng Đực qua, cái bà ấy hỏi cái làng gặt cho cái nhà mình cái bao nhiêu cái công. Cái thằng Đực nói cái mười cái công. Cái bà ấy cái lắc cái đầu. Cái bà ấy nói: cái làng nó gặt cho cái nhà đó thì cái làng nó trả cái mười cái công cho cái nhà đó, mà cái nhà đó thì nó không trả cái gì. Cái làng này thì nó là cái làng của cái người gàn.」
Tôi nhìn cái bà Cả cái một cái lúc. Bà ấy đi cái về.
Cái ngày kia thì cái làng gặt cho cái nhà tôi.
Cái người thì nó đến cái ruộng cái nhà tôi cái trước cái giờ cái gà gáy. Cái ông Đồ thì ông ấy đến cái với cái liềm. Cái thằng Đực, cái thằng Tám, cái cha con cái ông Hợi, cái ông Từ, cái ba cái người ở cái xóm cái trên, cái con Sen với cái mẹ con bé. Cái má tôi đun cái nước, bà ấy bưng ra cái bờ, bà ấy để ở cái cái bờ tre.
Tám đến cái với cái liềm cột ở cái lưng. Cái tay trái của Tám thì nó cầm cái dây. Con bé không cắt. Con bé bó cái bó.
「Cái tay tao thì nó không cắt được. Mà tao bó được. Cái một cái người cắt thì nó cần cái một cái người bó. Cho nên tao thì tao là cái nửa của cái người cắt.」
Cái gặt thì nó bắt đầu ở cái chỗ cái gió. Cái người cắt thì nó đứng ở cái mép cái ruộng, cái tay trái nó nắm cái bó, cái tay phải nó đưa cái liềm, cái liềm nó kéo, cái tiếng nó kêu cái một cái nhát, rồi cái bó nó nằm.
Cha tôi cắt ở cái hàng thứ nhất. Cái lưng ông ấy thì nó cúi, cái cúi cái đều, cái không nhanh, cái không chậm. Tôi cắt ở cái hàng của tôi. Cái lưỡi của tôi thì nó ăn, cái bông nó nằm ở cái tay.
Cái nắng thì nó lên. Cái ruộng thì nó khô. Cái nước cái mồ hôi nó chảy ở cái sống cái lưng.
Cái ông Từ đi cái theo cái mép ruộng, ông ấy coi cái bó, ông ấy nói cái với cái người cắt.
「Cái bó mà nó để cái ở cái đất thì nó phải quay cái bông lên. Cái bông mà nó nằm ở cái đất thì cái mưa nó rửa cái hạt.」
Cái trưa thì mọi người ăn cái cơm ở cái bờ tre. Cái má tôi nấu cái cơm cái nồi lớn, cái cá kho, cái canh cua. Cái cơm thì nó không đủ cái khách, bà ấy lại đun cái nồi thứ hai.
Cái cha cái thằng Đực ngồi ở cái gốc tre, ông ấy ăn, ông ấy nói.
「Cái cơm cái nhà này thì nó ngon cái hơn cái cơm của cái nhà nào cái ở cái làng này.」
Cái má tôi nói ở cái bếp, cái tiếng bà ấy thì nó không lớn.
「Cái cơm thì nó là cái cơm của cái ruộng. Cái ruộng thì nó là cái ruộng của cái làng gặt. Cho nên cái cơm này thì nó là cái cơm của cái làng.」
Cái chiều thì cái ruộng cái nhà tôi gặt xong cái hai cái mẫu. Cái bó thì nó nằm ở cái ruộng, cái vàng, cái đều. Cái ông Từ đếm, ông ấy nói cái làng nợ cái nhà tôi cái công cái gì thì cái làng nó không nợ, cái nhà tôi nợ cái làng cái tám cái công, cái trừ đi cái phần cái người nhà cắt.
Cái tối thì cái người đi cái về. Cái má tôi đứng ở cái cổng, bà ấy gửi mỗi cái người một cái bó rau. Cái ông Đồ nhận, ông ấy gật.
Cái đêm đó thì tôi ngồi ở cái sân. Cái lúa thì nó còn ở cái ruộng, nó phải phơi cái hai cái nắng rồi mới chở về. Cái cha tôi hút cái điếu ở cái bậc đá.
「Cái mai thì mình chở cái lúa. Cái gánh thì nó là cái chuyện của cha và của mày. Cái làng thì nó gặt, mà cái chở thì nó là cái chuyện cái nhà.」
Tôi ngồi cạnh ông ấy.
「Cha, cái nợ cái ba mươi hai cái đồng thì nó đến cái ngày cái lúa vô cái sân.」
Cha tôi hút cái một cái hơi.
「Cha biết. Cái ông Đồng thì ông ấy không đến cái sớm. Cái người cho cái nợ thì người đó coi cái ngày cái lúa. Cho nên cái lúa vô cái sân thì cái người đó đến. Cái mình thì mình phải trả cái trước cái người đó mở cái miệng.」
「Cái nhà mình trả bằng cái gì?」
「Cái gạo. Cái gạo mà nó bán thì nó ra cái tiền. Cái tiền thì nó trả cái nợ. Cái còn lại thì nó là cái giống và cái ăn. Cha đã tính. Cái nhà mình thì nó không đòi cái đủ. Cái nhà mình chỉ đòi cái không đứt.」
Cái khuya thì tôi nghe cái má tôi nói với cha tôi ở cái bếp.
「Cái năm nay cái con không bán cái lúa non. Cái người ta đến cái mua, con sẽ nói cái nhà này không có cái lúa non. Cái lúa mà nó còn ở cái ruộng thì nó là cái lúa của cái giống. Cái lúa mà nó vô cái sân thì nó là cái lúa của cái cơm. Cái lúa của cái cơm thì nó không bán cái trước.」
Cái cha tôi không nói cái gì. Cái điếu thì nó sáng cái một cái lần.
Cái sáng hôm sau thì tôi và cha tôi chở cái lúa. Cái gánh thì nó đi cái từ cái ruộng về cái sân, cái đi cái mười cái lần. Cái sân thì nó đầy. Cái lúa thì nó phơi ở cái nắng, cái màu nó vàng cái đậm.
Cái trưa thì cái ông Đồng đến.
Ông ấy không đi cái vô sân. Ông ấy đứng ở cái cổng, ông ấy nhìn cái lúa, ông ấy nói cái giọng bình thường.
「Cái lúa của cái nhà này thì nó đẹp.」
Tôi ra cái cổng.
「Cái chú đến cái xem cái lúa.」
「Cái chú đến cái nói cái ngày. Cái giấy thì nó nói: cái trả cái lúc cái mùa gặt. Cái mùa gặt thì nó là cái bây giờ. Cho nên cái chú đến cái hỏi cái ngày. Cái mày định trả cái ngày nào.」
Tôi nói cái ngày mười cái ngày nữa, cái lúc cái gạo xay xong.
Cái ông Đồng gật.
「Cái mười cái ngày thì nó được. Cái chú không đòi cái sớm. Cái chú chỉ đến cái nói cái ngày cho cái nó rõ. Cái người mà nó nói cái ngày thì cái người đó không phải cái người đòi. Cho nên cái mày đừng sợ cái chú.」
Rồi ông ấy nhìn cái sân, ông ấy nói cái một cái câu.
「Cái nhà bà Cả thì bà ấy cái sáng nay đi cái chợ trên. Bà ấy nói với cái người bán cái thóc rằng cái nhà này sẽ bán cái lúa cái giá non. Cái người bán cái thóc thì cái người đó chờ. Cái nếu cái nhà này không bán thì cái người bán cái thóc đó thì người đó mất cái công cái đến. Cái mày hiểu cái chuyện đó thì cái mày đừng bán.」
Ông ấy đi.
Tôi đứng ở cái cổng cái lâu.
Cái dây gai thì nó ở cái cột. Tôi ra, tôi thắt cái nút thứ hai mươi tám. Cái nút này thì nó là cái ngày.
Rồi tôi nghĩ: cái ông Đồng thì ông ấy mua cái giấy của cái bà Cả, mà cái ông ấy đến cái nói cho cái nhà tôi cái chuyện của cái bà Cả.
Cái người mà nó cầm cái giấy thì nó không phải cái người của cái bà Cả.
Cái người mà nó cầm cái giấy thì nó chỉ là cái người đòi cái tiền.
Cái mùa gặt thì nó đến cái năm này cái sớm.
Cái ruộng cái làng thì nó vàng ở cái một cái tuần. Cái bông thì nó cúi. Cái lá thì nó khô ở cái mép. Cái ông Từ đứng ở cái bờ, ông ấy bóp cái bông, ông ấy bẻ cái hạt, ông ấy nhai.
「Cái hạt này thì nó cứng. Cho nên cái mùa này thì nó phải gặt cái sớm cái hai cái ngày. Cái lúa mà nó chờ thì cái hạt nó rơi.」
Tôi hỏi ông ấy cái nhà tôi thì nó gặt cái ngày nào.
「Cái ngày mai. Cái làng thì nó gặt cái đồng cái trước, cái đồng cái làng. Cái ngày kia thì cái làng nó giúp cái nhà mày.」
Tôi nhìn ông ấy.
「Cái làng thì nó giúp?」
「Cái nhà mày thì nó có cái ba cái mẫu. Cái nhà mày thì nó có cái một cái người đeo cái liềm. Cái một cái người thì nó gặt cái ba cái mẫu thì nó gặt cái mười cái ngày. Mà cái mười cái ngày thì cái mưa nó không chờ. Cái làng này thì nó gặt cái theo cái hụ. Cái nhà nào gặt thì cái làng nó đi. Cái nhà nào gặt xong thì cái nhà đó đi gặt cái nhà khác. Cái nhà mày thì nó không gặt cho cái ai cái năm nay. Cho nên cái làng thì nó tính cái công.」
Tôi hỏi cái công thì nó tính cái thế nào.
「Cái một cái công thì nó là cái một cái người gặt cái một cái ngày. Cái nhà mày thì nó nợ cái làng cái mười cái công. Cái mười cái công thì nó trả cái bằng cái công cái năm sau, hoặc cái trả cái bằng cái gạo. Cái một cái công thì nó là cái một cái đấu.」
Má tôi đứng ở cái sau lưng. Bà ấy không nói cái gì. Bà ấy bưng cái nồi nước ra cái bờ, bà ấy đặt ở cái chỗ cái ông Từ đứng.
Cái đêm đó thì cha tôi mài cái liềm.
Cái nhà tôi thì nó có cái hai cái liềm. Cái liềm cha tôi thì nó cũ, cái cán nó nhẵn, cái lưỡi nó mỏng. Cái liềm tôi thì nó là cái liềm cha tôi mua cái năm tôi mười cái tuổi. Cái lưỡi nó đã mài cái mỏng cái hai cái lần.
Cha tôi mài cái liềm ở cái đá mài, ông ấy rót cái nước, cái đá nó kêu.
「Cái lưỡi mà nó nóng thì cái thép nó bỏng. Cho nên mày rót cái nước. Cái gặt thì nó không phải cái chuyện cái sức. Nó là cái chuyện cái lưỡi. Cái lưỡi mà nó đúng thì cái tay nó đỡ cái nửa.」
Tôi ngồi cạnh ông ấy. Tôi cầm cái liềm của tôi, tôi mài.
「Cha gặt cái ruộng này cái bao nhiêu cái mùa rồi.」
「Cái hai mươi cái mùa. Cái mùa thứ nhất thì cha cắt cái đứt cái gân cái tay. Cái má của mày thì bà ấy băng, rồi bà ấy ra cái ruộng gặt cái phần của cha.」
Ông ấy nhấp cái nước ở cái miệng cái liềm.
「Cái mùa này thì nó khác. Cái mùa này thì cái làng nó gặt cho cái nhà mình. Cái hai mươi cái năm cha gặt cho cái người ta, cha không hỏi cái tại sao. Cái năm nay cái người ta gặt cho cha.」
Cái sáng cái ngày mai thì cái làng gặt cái đồng cái làng. Cái đồng cái làng thì nó ở cái phía đông, cái rộng cái bằng cái sáu cái mẫu. Cái người thì nó đứng ở cái ruộng cái từ cái giờ cái mặt trời chưa lên. Cái tiếng cái liềm thì nó kêu, cái kêu cái đều, cái kêu cái theo cái người.
Tôi và cha tôi đi coi.
Cái bà Cả đứng ở cái bờ cái ruộng của bà ấy. Cái ruộng của bà ấy thì nó cũng vàng. Bà ấy không gọi cái ai. Bà ấy đứng, bà ấy nhìn cái đồng cái làng, cái mặt bà ấy thì nó không có cái gì.
Cái con Sen đi ngang, con bé nói với tôi cái nhỏ.
「Cái bà ấy cái hôm qua cái gọi cái thằng Đực qua, cái bà ấy hỏi cái làng gặt cho cái nhà mình cái bao nhiêu cái công. Cái thằng Đực nói cái mười cái công. Cái bà ấy cái lắc cái đầu. Cái bà ấy nói: cái làng nó gặt cho cái nhà đó thì cái làng nó trả cái mười cái công cho cái nhà đó, mà cái nhà đó thì nó không trả cái gì. Cái làng này thì nó là cái làng của cái người gàn.」
Tôi nhìn cái bà Cả cái một cái lúc. Bà ấy đi cái về.
Cái ngày kia thì cái làng gặt cho cái nhà tôi.
Cái người thì nó đến cái ruộng cái nhà tôi cái trước cái giờ cái gà gáy. Cái ông Đồ thì ông ấy đến cái với cái liềm. Cái thằng Đực, cái thằng Tám, cái cha con cái ông Hợi, cái ông Từ, cái ba cái người ở cái xóm cái trên, cái con Sen với cái mẹ con bé. Cái má tôi đun cái nước, bà ấy bưng ra cái bờ, bà ấy để ở cái cái bờ tre.
Tám đến cái với cái liềm cột ở cái lưng. Cái tay trái của Tám thì nó cầm cái dây. Con bé không cắt. Con bé bó cái bó.
「Cái tay tao thì nó không cắt được. Mà tao bó được. Cái một cái người cắt thì nó cần cái một cái người bó. Cho nên tao thì tao là cái nửa của cái người cắt.」
Cái gặt thì nó bắt đầu ở cái chỗ cái gió. Cái người cắt thì nó đứng ở cái mép cái ruộng, cái tay trái nó nắm cái bó, cái tay phải nó đưa cái liềm, cái liềm nó kéo, cái tiếng nó kêu cái một cái nhát, rồi cái bó nó nằm.
Cha tôi cắt ở cái hàng thứ nhất. Cái lưng ông ấy thì nó cúi, cái cúi cái đều, cái không nhanh, cái không chậm. Tôi cắt ở cái hàng của tôi. Cái lưỡi của tôi thì nó ăn, cái bông nó nằm ở cái tay.
Cái nắng thì nó lên. Cái ruộng thì nó khô. Cái nước cái mồ hôi nó chảy ở cái sống cái lưng.
Cái ông Từ đi cái theo cái mép ruộng, ông ấy coi cái bó, ông ấy nói cái với cái người cắt.
「Cái bó mà nó để cái ở cái đất thì nó phải quay cái bông lên. Cái bông mà nó nằm ở cái đất thì cái mưa nó rửa cái hạt.」
Cái trưa thì mọi người ăn cái cơm ở cái bờ tre. Cái má tôi nấu cái cơm cái nồi lớn, cái cá kho, cái canh cua. Cái cơm thì nó không đủ cái khách, bà ấy lại đun cái nồi thứ hai.
Cái cha cái thằng Đực ngồi ở cái gốc tre, ông ấy ăn, ông ấy nói.
「Cái cơm cái nhà này thì nó ngon cái hơn cái cơm của cái nhà nào cái ở cái làng này.」
Cái má tôi nói ở cái bếp, cái tiếng bà ấy thì nó không lớn.
「Cái cơm thì nó là cái cơm của cái ruộng. Cái ruộng thì nó là cái ruộng của cái làng gặt. Cho nên cái cơm này thì nó là cái cơm của cái làng.」
Cái chiều thì cái ruộng cái nhà tôi gặt xong cái hai cái mẫu. Cái bó thì nó nằm ở cái ruộng, cái vàng, cái đều. Cái ông Từ đếm, ông ấy nói cái làng nợ cái nhà tôi cái công cái gì thì cái làng nó không nợ, cái nhà tôi nợ cái làng cái tám cái công, cái trừ đi cái phần cái người nhà cắt.
Cái tối thì cái người đi cái về. Cái má tôi đứng ở cái cổng, bà ấy gửi mỗi cái người một cái bó rau. Cái ông Đồ nhận, ông ấy gật.
Cái đêm đó thì tôi ngồi ở cái sân. Cái lúa thì nó còn ở cái ruộng, nó phải phơi cái hai cái nắng rồi mới chở về. Cái cha tôi hút cái điếu ở cái bậc đá.
「Cái mai thì mình chở cái lúa. Cái gánh thì nó là cái chuyện của cha và của mày. Cái làng thì nó gặt, mà cái chở thì nó là cái chuyện cái nhà.」
Tôi ngồi cạnh ông ấy.
「Cha, cái nợ cái ba mươi hai cái đồng thì nó đến cái ngày cái lúa vô cái sân.」
Cha tôi hút cái một cái hơi.
「Cha biết. Cái ông Đồng thì ông ấy không đến cái sớm. Cái người cho cái nợ thì người đó coi cái ngày cái lúa. Cho nên cái lúa vô cái sân thì cái người đó đến. Cái mình thì mình phải trả cái trước cái người đó mở cái miệng.」
「Cái nhà mình trả bằng cái gì?」
「Cái gạo. Cái gạo mà nó bán thì nó ra cái tiền. Cái tiền thì nó trả cái nợ. Cái còn lại thì nó là cái giống và cái ăn. Cha đã tính. Cái nhà mình thì nó không đòi cái đủ. Cái nhà mình chỉ đòi cái không đứt.」
Cái khuya thì tôi nghe cái má tôi nói với cha tôi ở cái bếp.
「Cái năm nay cái con không bán cái lúa non. Cái người ta đến cái mua, con sẽ nói cái nhà này không có cái lúa non. Cái lúa mà nó còn ở cái ruộng thì nó là cái lúa của cái giống. Cái lúa mà nó vô cái sân thì nó là cái lúa của cái cơm. Cái lúa của cái cơm thì nó không bán cái trước.」
Cái cha tôi không nói cái gì. Cái điếu thì nó sáng cái một cái lần.
Cái sáng hôm sau thì tôi và cha tôi chở cái lúa. Cái gánh thì nó đi cái từ cái ruộng về cái sân, cái đi cái mười cái lần. Cái sân thì nó đầy. Cái lúa thì nó phơi ở cái nắng, cái màu nó vàng cái đậm.
Cái trưa thì cái ông Đồng đến.
Ông ấy không đi cái vô sân. Ông ấy đứng ở cái cổng, ông ấy nhìn cái lúa, ông ấy nói cái giọng bình thường.
「Cái lúa của cái nhà này thì nó đẹp.」
Tôi ra cái cổng.
「Cái chú đến cái xem cái lúa.」
「Cái chú đến cái nói cái ngày. Cái giấy thì nó nói: cái trả cái lúc cái mùa gặt. Cái mùa gặt thì nó là cái bây giờ. Cho nên cái chú đến cái hỏi cái ngày. Cái mày định trả cái ngày nào.」
Tôi nói cái ngày mười cái ngày nữa, cái lúc cái gạo xay xong.
Cái ông Đồng gật.
「Cái mười cái ngày thì nó được. Cái chú không đòi cái sớm. Cái chú chỉ đến cái nói cái ngày cho cái nó rõ. Cái người mà nó nói cái ngày thì cái người đó không phải cái người đòi. Cho nên cái mày đừng sợ cái chú.」
Rồi ông ấy nhìn cái sân, ông ấy nói cái một cái câu.
「Cái nhà bà Cả thì bà ấy cái sáng nay đi cái chợ trên. Bà ấy nói với cái người bán cái thóc rằng cái nhà này sẽ bán cái lúa cái giá non. Cái người bán cái thóc thì cái người đó chờ. Cái nếu cái nhà này không bán thì cái người bán cái thóc đó thì người đó mất cái công cái đến. Cái mày hiểu cái chuyện đó thì cái mày đừng bán.」
Ông ấy đi.
Tôi đứng ở cái cổng cái lâu.
Cái dây gai thì nó ở cái cột. Tôi ra, tôi thắt cái nút thứ hai mươi tám. Cái nút này thì nó là cái ngày.
Rồi tôi nghĩ: cái ông Đồng thì ông ấy mua cái giấy của cái bà Cả, mà cái ông ấy đến cái nói cho cái nhà tôi cái chuyện của cái bà Cả.
Cái người mà nó cầm cái giấy thì nó không phải cái người của cái bà Cả.
Cái người mà nó cầm cái giấy thì nó chỉ là cái người đòi cái tiền.
Mục lục — 80 chương
Chương 80: Cái tám mươi cái nút
Chương 79: Cái tay ở ở ở trên cái tay
Chương 78: Cái nhà cái cổng mở
Chương 77: Cái đò qua cái sông cái lần cuối
Chương 76: Cái chữ cái đầu tiên
Chương 75: Cái túi của cái ông Chắt
Chương 74: Cái cha ngồi ở ở cạnh cái lò
Chương 73: Cái đường gạch
Chương 72: Cái sổ cái đinh của cái năm mới
Chương 71: Cái cơm ở ở trước cái bia
Chương 70: Cái tin ở ở trong cái nhà
Chương 69: Cái ông Phán cái quay lại cái lần cuối
Chương 68: Cái học trò của cái lò
Chương 67: Cái vụ cái xuân
Chương 66: Cái chén nước ở cái nhà cạnh
Chương 65: Cái đám cưới ở cái làng bên sông
Chương 64: Cái trầu qua cái sông
Chương 63: Cái ngói ở trên cái đầu
Chương 62: Cái giếng của cái làng
Chương 61: Cái sông dạy cái bơi
Chương 60: Cái lò đốt cái lần thứ hai
Chương 59: Cái nhà cái cổng kín
Chương 58: Cái ngày cái làng dựng cái bia
Chương 57: Cái nét đầu tiên
Chương 56: Cái đá đi
Chương 55: Cái tay đục
Chương 54: Cái đơn nằm ở cái huyện
Chương 53: Cái tai của cái chợ
Chương 52: Cái mốc nằm ở cái mặt cái làng
Chương 51: Cái giấy nằm ở cái tay
Chương 50: Cái lúa nằm ở cái sân
Chương 49: Cái bún tôm
Chương 48: Cái mốc đá
Chương 47: Cái ba cái tên
Chương 46: Cái mưa ở cái mái mới
Chương 45: Cái ngày thứ tám
Chương 44: Cái bờ cái rừng
Chương 43: Cái nứt ở cái vòm lò
Chương 42: Cái phiên chợ cái lúa
Chương 41: Cái lãi thì nó không có cái dấu
Chương 40: Cái mưa trước cái mùa gặt
Chương 39: Cái lúa của cái vụ chiêm
Chương 38: Cái trang cuối cái sổ đình
Chương 37: Cái miếng chì ở trong cái đòn cân
Chương 36: Cái dấu guốc ở cái hố
Chương 35: Cái chữ ở dưới cái chữ
Chương 34: Cái bàn tay có cái chai
Chương 33: Cái hòn đá ong
Chương 32: Cái mái đình
Chương 31: Cái cây gạo ở cái sân đình
Chương 30: Cái cửa sổ cái nhà bà Cả
Chương 29: Cái khuôn ngói
Chương 28: Cái người đi cái xe đạp
Chương 27: Cái lò bầu
Chương 26: Cái khuôn gỗ
Chương 25: Ba mươi hai đồng
Chương 24: Cái lễ trước cái máy đo
Chương 23: Cái xe qua cái cầu tre
Chương 22: Cái mâm mười hai cái chỗ
Chương 21: Cái bánh để cái tháng giêng
Chương 20: Cái bến đò
Chương 19: Cái chú ở cái lề cái dòng thứ tư
Chương 18: Cái sân sau cái hàng vải
Chương 17: Cái dấu của cái tay trái
Chương 16: Cái tay trái ở trong cái máy xay
Chương 15: Cái thằng Mẫn
Chương 14: Cái hộp gỗ dưới cái chõng
Chương 13: Cái phiên đắp bờ
Chương 12: Cái đập bổi
Chương 11: Cái hàng vải ở cái chợ trên
Chương 10: Cái sân sau cái bậc đá thứ hai
Chương 9: Một cái gà, một cái chai rượu, và cái mặt
Chương 8: Cái hố đào lúc giờ Tý
Chương 7: Ba cái tên trong sổ đinh
Chương 6: Cái giờ con nít còn ngủ
Chương 5: Cái chợ phiên
Chương 4: Cái mộ không bia
Chương 3: Hai mươi đồng, ba con gà, và một cái tiếng
Chương 2: Bốn chữ nói trước cái mâm sáu chén
Chương 1: Tôi tỉnh dậy trên cái giường rơm