Chương 58: Cái ngày cái làng dựng cái bia

Chương 58: Cái ngày cái làng dựng cái bia

Cái ngày dựng cái bia thì cái lý trưởng chọn cái ngày mười tám, cái ngày cái đẹp ở cái cái lịch cái sóc, cái ngày mà cái không phải cái ngày cái giỗ của cái nhà nào ở cái làng.

Cái chân cái bia thì cái vữa đã khô cái năm cái nắng. Cái cha tôi đắp cái chân bằng cái bốn cái mươi cái viên gạch của cái ông Bá, cái gạch thì nó đỏ, cái xếp cái chéo, cái vữa thì nó trộn cái rơm băm.

Cái ông Chắt thì ông ấy ở lại cái làng của chúng tôi cái chín cái ngày. Ông ấy ở cái cái chái nhà cái ông Từ, cái má tôi nấu cái cơm gửi qua cái mỗi cái buổi trưa. Ông ấy không nhận cái tiền. Cái ông ấy chỉ nhận cái bún tôm, cái má tôi làm cái một cái gói cái mỗi cái ba cái ngày.

Cái buổi sáng cái ngày mười tám thì cái người đến cái gò từ cái giờ cái gà gáy. Cái người thì nó đông hơn cái ngày cái lễ, cái đông hơn cái ngày cái mốc. Cái người của cái xóm cái trên, cái xóm cái dưới, cái người của cái làng cái bên, cái bà Hợi đóng cái bó cái nước ở cái mép cái gò.

Cái ông Thìn thì ông ấy đã sang cái sông từ cái đêm. Cái Liêm cũng vậy. Cái hai cái người thì nó ở ở cái nhà cái ông Từ.

Cái lý trưởng mặc cái áo dài, cái khăn đóng. Cái ông Hương bộ cầm cái sổ. Cái ông Từ đứng ở cái cạnh cái mộ, cái tay ông ấy thì nó đút ở cái trong cái áo.

Cái dựng cái bia thì nó là cái chuyện của cái sáu cái người. Cái ông Đồ chỉ, cái cha tôi, cái thằng Đực, cái thằng Tám, cái hai cái người của cái xóm cái trên. Cái dây thì nó buộc cái quanh cái thân cái bia, cái hai cái vòng, cái cái cái nút thì nó ở cái phía cái sau.

Cái bia thì nó nằm, cái sáu cái người thì nó cầm, cái ông Đồ nói cái tiếng.

「Cái một, cái hai, cái lên.」

Cái bia thì nó đứng lên, cái đứng cái chậm, cái chân cái bia thì nó vào cái cái chỗ cái vữa, cái thân cái bia thì nó lắc cái một cái cái cái lắc, rồi nó đứng.

Cái ông Chắt quỳ xuống, ông ấy lấy cái cái cái miếng gỗ, ông ấy kê cái chân cái bia cái hai cái cái bên, ông ấy ném cái vữa vào cái cái chỗ cái hở. Ông ấy làm cái chậm, cái làm cái bằng cái tay, cái không dùng cái cái cái dao.

Cái bia thì nó đứng.

Cái bốn cái dòng thì nó ở cái trên cái mặt, cái quay về cái phía cái làng.

Cái lý trưởng ra cái giữa. Ông ấy đọc cái biên bản.

「Cái làng X, cái ngày mười tám cái tháng chín. Cái bia của cái mộ cái bà Nguyễn Thị Năm được cái làng dựng lại. Cái chữ do cái ông Chắt, cái thợ đá của cái làng Đông, đục. Cái chân cái bia do cái làng làm. Cái bia này là cái bia của cái làng. Cái người mà nó đập cái bia thì cái người đó đập cái chuyện của cái làng. Cái chuyện của cái làng thì cái làng xử.」

Cái ông Hương bộ ghi vào cái sổ, cái lý trưởng ký, cái ông Đồ đóng cái dấu của cái đình.

Cái ông Thìn thì ông ấy bước ra. Ông ấy cầm cái ba cái cái nén hương. Ông ấy đưa cho cái Liêm một cái, cái một cái cho cái tôi, cái một cái ông ấy giữ.

Cái ông Thìn cúi xuống cái trước cái bia, ông ấy nói cái bằng cái giọng của cái người cái nhà họ, cái giọng thì nó không lớn nhưng cái sân thì nó im nên cái người nghe cái hết.

「Cái má của con Liêm. Cái em của tao. Cái ba mươi cái năm nay cái tên của bà ở cái dưới cái đất. Cái bây giờ cái tên của bà ở cái trên cái đá. Cái đá mà nó không biết cái sợ. Cái người mà nó đọc cái đá thì cái người đó đọc cái tên của bà. Cái họ Nguyễn thì họ nhận bà. Cái làng này thì làng giữ bà. Cái con cái của bà thì cái con cái đứng ở cái trước cái mặt của bà.」

Cái Liêm quỳ. Con bé lạy cái ba cái cái cái lạy, cái lạy cái chậm, cái trán nó chạm cái đất cái ba cái lần.

Cái con bé đứng dậy, con bé đứng ở cái cạnh cái bia, cái đứng cái theo cái cái dòng thứ tư. Cái dòng thứ tư thì nó nói: 『Cái con trai của cái người nằm ở đây thì cái người đó đứng ở cái bia này cái ngày cái làng dựng nó』.

Cái người thì nó nhìn con bé. Con bé đứng, cái không nói, cái không khóc, cái chỉ đứng ở cái chỗ của cái mình.

Cái con Sen thì con bé mang cái cái bó hoa, cái hoa thì nó là cái hoa cái cúc, cái bó bằng cái lá tre. Con bé đặt ở cái trước cái bia, con bé đặt cái chéo.

Cái bà Hợi thì bà ấy mang cái cái đĩa trái cây, cái chuối và cái cam. Cái bà Tư của cái xóm cái trên thì bà ấy mang cái cái gói chè.

Cái người thì nó mang cái gì đó ra cái gò, cái mỗi cái nhà một cái thứ, cái không ai bảo ai. Cái mâm cái của cái má tôi thì nó ở cái giữa, cái mâm của cái người thì nó ở cái quanh.

Cái ông Thìn nhìn cái những cái mâm, ông ấy nói với cái tôi cái nhỏ.

「Cái làng của con thì cái làng đó biết cái làm cái cái lễ. Cái lễ mà nó không ai bảo ai thì cái lễ nó là cái lễ của cái dân. Cái lễ của cái dân thì cái người chết nó nhận được. Cái má của cái con thì cái má nó nhận.」

Cái má tôi bưng cái mâm ra. Cái mâm thì nó có cái cơm, cái rượu, cái nước. Cái má tôi đặt ở cái trước cái bia, bà ấy rót cái rượu cái ba cái cái chén, bà ấy đặt cái từng cái chén.

Rồi bà ấy nói.

「Cái mẹ của cái con cái bé thì bà ấy đi cái lúc bà ấy hai mươi cái hai cái tuổi. Cái bà ấy là cái người của cái nhà này. Cái nhà này thì ba mươi cái năm nay nó giữ cái chỗ của bà ấy. Cái chỗ thì nó đã ở ở cái đây. Cái bây giờ thì cái nhà này không giữ nữa. Cái nhà này giao cho cái làng. Cái làng mà nó giữ thì cái nhà này thở được.」

Cái lý trưởng nhận cái chén rượu, ông ấy rót cái xuống cái đất, cái rượu thì nó vào cái cái mép cái mộ.

Cái bà Cả thì bà ấy đến. Bà ấy đến cái muộn, cái khi cái bia đã đứng, cái khi cái người đã đọc. Bà ấy đứng ở cái mép, cái không vào.

Cái ông Từ thì ông ấy đi ngang cái chỗ bà ấy. Ông ấy dừng.

「Cái bà đến để coi.」

「Cái tôi đến để biết cái chuyện gì nó đã làm ở cái đất của cái nhà tôi.」

「Cái đất này thì nó là cái đất của cái làng, cái thửa bảy thì nó là cái thửa của cái giấy. Cái mộ thì nó là cái mộ của cái người họ Nguyễn. Cái bia thì nó là cái bia của cái làng. Cái bà mà nó không thấy cái tên của bà ở cái trên cái đá thì cái bà chưa mất cái gì. Cái bà mà nó thấy cái tên thì cái bà thấy cái cái gì bà đã đập cái ba mươi cái năm trước.」

Cái bà Cả nhìn cái bia cái một cái lúc.

「Cái đá này thì nó mưa cái mười cái năm thì nó mọc cái rêu. Cái rêu mà nó mọc thì cái chữ nó mờ.」

Cái ông Từ trả lời, cái trả lời cái chậm.

「Cái chữ mà nó mờ thì cái người ta đục lại. Cái người đục lại thì nó còn. Cái cái bà mà nó đập thì cái bà đập cái cái lần đầu tiên và cái lần cuối cùng. Cái cái lần đầu tiên thì nó là cái chuyện của cái bà. Cái cái lần cuối cùng thì nó là cái chuyện của cái làng. Cái bà mà nó làm cái lần cuối cùng thì cái bà đập cái ở cái trước cái mặt của cái làng. Cái mặt của cái làng thì nó đã ở ở cái đây. Cái bà nhìn đi. Cái bà đang ở ở cái trong cái nó.」

Cái bà Cả không nói cái gì nữa. Bà ấy quay, bà ấy đi. Cái guốc của bà ấy thì nó kêu ở cái con đường, cái kêu cái đến cái khi nó mất ở cái đầu đường.

Cái khi cái người bắt đầu tan thì cái cha tôi ra cái cạnh cái bia, ông ấy đứng, ông ấy đọc cái bốn cái dòng cái một cái lần, cái đọc cái thầm. Rồi ông ấy cầm cái cuốc, ông ấy đắp cái cái đất ở cái quanh cái chân, cái đắp cái đều, cái đắp cái như cái ông ấy đắp cái cái bờ.

Cái ông Từ hỏi ông ấy.

「Cái ông đắp cái đất để làm cái gì. Cái chân nó đã có cái gạch.」

Cái cha tôi trả lời, cái trả lời cái không ngẩng đầu.

「Cái gạch thì nó là cái chuyện của cái làng. Cái đất thì nó là cái chuyện của cái nhà. Cái nhà mà nó đắp cái đất ở cái quanh cái chân của cái cái bia của cái má của nó thì cái đất nó nhớ. Cái đất mà nó nhớ thì cái mưa nó không rửa được.」

Cái ông Từ không nói cái gì. Ông ấy nhìn cái cha tôi đắp, cái đắp đến cái khi cái cái chân cái bia nó thành cái một cái cái cái gò nhỏ.

Cái buổi trưa thì cái mâm cơm đặt ở cái sân cái đình. Cái người thì nó ăn, cái ăn theo cái từng cái cái nhóm. Cái má tôi nấu cái cơm cái nồi lớn, cái cá kho, cái canh cua, cái bún tôm.

Cái ông Chắt thì ông ấy ăn ở cái cái chỗ cái cạnh cái ông Từ. Cái ăn xong thì ông ấy nói với tôi.

「Cái bia nó đứng thì cái tay tao đi về. Cái tao đục cái mười cái chín cái cái. Cái cái thứ mười chín thì nó là cái cái cái khó nhất. Cái khó ở chỗ nó có cái hai cái cái lần. Cái hai cái lần thì nó là cái một cái đời. Cái đời mà nó ở trong cái một cái cái đá thì cái đá đó nó là cái đá của cái tao. Cái con giữ cái bia tốt. Cái cái bia mà nó tốt thì cái tay của tao vẫn ở ở cái làng của con.」

Tôi nói dạ.

Cái chiều thì ông Chắt đi về với cái xe bò của cái ông Bá. Cái ông Bá thì ông ấy đi theo, cái cái hộp đục thì nó ở cái trên cái xe.

Cái tối thì cái làng tắt đèn. Cái gò thì nó có cái một cái cái đèn, cái đèn của cái ông Từ, cái ông ấy ở lại, cái ông ấy ngồi ở cái cạnh cái bia.

Tôi ra cái cột, tôi thắt cái nút thứ ba mươi lăm.

Cái nút này thì nó là cái bia.

Cái bia thì nó đứng ở cái trên cái gò, cái bốn cái dòng, cái quay về cái phía cái làng. Cái ba mươi cái năm cái trước cái thì nó đập. Cái ba mươi cái năm cái sau cái thì nó dựng. Cái giữa cái hai cái cái lần thì nó là cái một cái cái người tên Nguyễn Thị Năm.