Chương 62: Cái giếng của cái làng

Chương 62: Cái giếng của cái làng

Cái giếng của cái làng thì nó ở ở cái giữa, cái cạnh cái cây đa, cái giếng thì nó là cái giếng cái đá, cái miệng thì nó tròn, cái thành thì nó cao cái bằng cái đầu gối.

Cái giếng thì nó cạn. Cái nước thì nó xuống ở cái cái mùa này, cái xuống cái chậm, cái người gánh cái nước thì cái người đó đợi. Cái đợi thì nó là cái chuyện cái buổi sáng. Cái người mà nó đợi cái một cái cái canh thì cái người đó cái cáu. Cái cáu thì nó là cái chuyện cái buổi sáng của cái cả cái làng.

Cái lý trưởng gọi cái tôi ở cái đình.

「Cái giếng này thì nó là cái giếng của cái làng cái hai trăm cái năm. Cái giếng mà nó cạn thì nó là cái chuyện cái hai cái thứ. Cái thứ nhất: cái nước cái mưa nó không xuống. Cái thứ hai: cái cái lòng giếng nó bị cái bùn nó lấp. Cái cái thứ hai thì người ta đào được. Cái đào cái giếng thì nó là cái chuyện cái người xuống. Cái người mà nó xuống cái giếng thì cái người đó phải cái gầy và cái phải cái không sợ. Cái làng thì nó có cái ba cái người. Cái một cái người thì nó bị cái bệnh, cái một cái người thì nó già, cái một cái người thì nó là cái ông Đồ. Cái ông Đồ thì nó là cái một cái người, cái không đủ. Cái con thì con có cái cái người nào không.」

Tôi nghĩ, rồi tôi nói.

「Dạ. Cái thằng Tám. Cái thằng Tám thì nó gầy và nó không sợ cái đất. Cái tay trái của nó không có nhưng cái chân nó chắc. Cái nó xuống cái giếng thì nó là cái người cái hợp. Mà cái con không đòi nó. Cái con xin cái cha hỏi nó. Cái hỏi mà nó không làm thì cái làng tìm cái người khác.」

Cái lý trưởng gật.

Cái tôi đi tìm cái Tám ở cái cái chỗ cái đất, nó đang bưng cái đất vô cái khuôn. Tôi nói cái chuyện cái giếng.

Cái Tám dừng cái tay. Nó hỏi cái một cái câu.

「Cái giếng mà nó sâu cái bao nhiêu.」

「Dạ. Cái hai cái sải tay rưỡi.」

「Cái cái đáy mà nó có cái cái hố cái nhỏ thì cái nước nó lên. Cái cái đáy mà nó không có thì cái người đào cái không thấy cái nước. Cái đào mà nó không thấy cái nước thì cái người ở cái trên cái la cái không.」

「Dạ. Cái cha con nói cái cha biết cái chỗ cái hố. Cái cha con cái năm xưa cái đã xuống cái giếng này.」

Cái Tám im cái một cái lúc, rồi nó nói.

「Cái tao xuống. Mà tao có cái một cái cái điều: cái tao xuống thì tao làm cái cho cái làng, cái không phải tao làm cho cái mày. Cái làng mà nó ghi cái tên tao vào cái sổ thì tao làm. Cái sổ mà nó không ghi thì tao làm cũng được, cái nhưng cái tao muốn nó ghi. Cái tay trái của tao thì nó không làm được cái cái gì. Cái tay phải của tao thì nó làm. Cái làm mà nó không có cái tên thì cái tay phải của tao nó làm cho cái tay trái nó coi. Cái tay trái nó coi mà nó thấy cái tên thì nó chịu.」

Tôi nói với cái lý trưởng. Cái sổ cái đình thì nó ghi cái một cái dòng mới.

『Cái thằng Tám, cái con của cái nhà cái Tư, xuống cái giếng, cái đào cái lòng giếng, cái ngày chín cái tháng mười.』

Cái ngày chín thì cái làng đào cái giếng.

Cái nước thì người ta múc ra cái trước, cái múc bằng cái cái gàu, cái múc cái đến cái khi cái đáy nó lộ. Cái ông Đồ thì ông ấy làm cái cái giàn ở cái trên, cái cái dây và cái cái gàu, cái dây thì nó kéo cái đất lên.

Cái ông Đồ thì ông ấy dựng cái giàn cái chậm, cái dựng cái từng cái cây, cái lách cái nó đục cái cái lỗ, cái đục cái chéo. Ông ấy nói cái với cái cha tôi ở cái khi ông ấy dựng.

「Cái giàn mà nó dựng cái nhanh thì cái giàn nó lỏng. Cái gàu mà nó cái đầy thì nó nặng cái ba cái cân. Cái ba cái cân mà nó ở trên cái đầu của cái người ở dưới thì cái ba cái cân nó là cái ba cái cân của cái tính mạng. Cho nên cái ông này thì ông dựng cái chậm. Cái chậm mà nó chắc thì cái chậm nó là cái cái nhanh.」

Cái Tám thì nó xuống. Cái nó cầm cái cái cuốc cái nhỏ và cái cái cái rổ. Cái sáng nó đào, cái đất thì nó lên bằng cái cái gàu. Cái cha tôi đứng ở cái miệng giếng, ông ấy nhìn xuống, ông ấy chỉ.

「Cái đào ở cái phía đông, cái đào cái một cái cái hố cái bằng cái cái cái nồi, cái sâu cái một cái gang. Cái hố mà nó xong thì cái nước nó lên. Cái hố mà nó không xong thì cái nước nó không lên. Cái hố thì nó là cái cái miệng của cái giếng ở cái trong cái đất. Cái giếng mà nó không có cái miệng ở cái trong thì cái giếng nó là cái cái cái chum không có cái cái nắp.」

Cái Tám đào, cái đào cái chậm, cái đào cái theo cái lời của cái cha tôi.

Cái giữa buổi thì cái Tám kêu lên.

「Cái nước! Cái nước nó lên!」

Cái người thì nó dồn về cái miệng giếng. Cái nước thì nó nổi ở cái dưới, cái nổi cái chậm, cái nước cái trong.

Cái cha tôi nhìn xuống, ông ấy nói.

「Cái đào thêm cái một cái gang nữa. Cái nước mà nó lên cái chậm thì cái hố nó chưa đủ. Cái hố mà nó đủ thì cái nước nó lên cái như cái cái cái nồi cái chưng cái rượu.」

Cái Tám đào cái thêm. Cái nước thì nó lên cái nhanh hơn.

Cái Tám thì nó ở trong cái giếng cái từ cái giờ cái gà gáy đến cái giờ cái nắng cái xiên. Cái gàu thì nó lên cái xuống cái bốn cái mươi cái lần. Cái đất thì nó đống ở cái cạnh cái giếng, cái đất thì nó là cái đất cái sét, cái đất mà nó bẩn cái áo thì nó không ra.

Cái ông Đồ thì ông ấy kiểm cái cái dây mỗi cái canh, ông ấy sờ cái dây, ông ấy xem cái cái nút.

「Cái dây mà nó sờn cái ở cái chỗ cái cạnh cái thành thì cái chỗ đó là cái chỗ nó cọ. Cái cọ mà nó mười cái lần thì cái sợi nó đứt. Cái sợi mà nó đứt thì cái gàu nó rơi. Cái gàu mà nó rơi thì nó rơi vào cái đầu của cái người ở dưới. Cho nên cái chỗ cọ thì phải quấn cái vải. Cái vải mà nó quấn thì cái dây nó sống cái cái lâu.」

Cái ông ấy quấn cái vải ở cái chỗ cái cọ, cái quấn cái bằng cái tay, cái thắt cái chặt.

Cái tôi đứng ở cái cạnh cái ông Đồ, tôi hỏi ông ấy cái tại sao ông ấy biết cái chuyện cái dây.

「Cái tao làm cái giàn cái mười cái năm ở cái cái cái lò gạch. Cái giàn mà nó gãy thì cái người nó gãy theo. Cái người mà nó gãy thì cái người đó không đứng cái lò được nữa. Cái tao thấy cái một cái người cái rơi cái một cái lần. Cái người đó thì nó sống, cái mà cái chân nó khập khiễng. Cái từ cái ngày đó thì tao sờ cái dây cái như cái người ta sờ cái tay của cái con mình.」

Cái chiều thì cái giếng cái đầy lại. Cái nước thì nó trong, cái mặt thì nó gần cái thành.

Cái Tám leo lên, cái người thì nó kéo cái dây. Cái lên rồi thì cái cả cái người nó nhìn nó. Cái thân thì nó bùn, cái tóc thì nó bùn, cái chỉ cái tay phải thì nó chảy máu cái một cái cái chút, cái bị cái đá.

Cái bà Hợi thì bà ấy đem cái cái cái áo sạch, bà ấy đưa cho nó.

Cái lý trưởng nói với cái người.

「Cái giếng này thì nó là cái giếng của cái làng. Cái giếng mà nó đầy lại thì cái làng nó không đợi cái nữa. Cái thằng Tám thì nó là cái thằng ở trong cái sổ cái đình. Cái sổ mà nó ghi cái tên của nó thì cái người mà nó đọc cái sổ thì người đó đọc cái tên của nó.」

Cái Tám mặc cái áo, nó đứng, cái nó không nói cái gì. Cái mặt nó thì nó đỏ, cái đỏ cái không phải cái nắng.

Cái tôi đi cạnh nó về, tôi nói.

「Cái tay phải của con thì cái hôm nay nó làm cái cho cái cả cái làng. Cái tay trái của con thì nó coi. Cái con nói cái ở cái trước: cái con muốn nó coi mà nó thấy cái tên. Cái tên thì nó đã ở trong cái sổ.」

Cái Tám đi, cái nó nhìn cái con đường, rồi nó nói, cái nói cái nhỏ.

「Cái tay trái của tao thì cái bây giờ nó không còn cái nó giữ tao lại.」

Cái tôi không hỏi cái câu đó là cái gì. Cái tôi chỉ đi cạnh nó, cái đi cái đến cái đầu đường.

Cái tối thì cái má tôi nấu cái cơm, bà ấy gói cái một cái phần, bà ấy bảo cái tôi mang qua nhà cái Tám. Cái tôi mang.

Cái mẹ của cái Tám thì bà ấy nhận, bà ấy mở cái gói, bà ấy nhìn cái cơm, rồi bà ấy nói.

「Cái mẹ thì mẹ cảm ơn. Mà mẹ phải nói cái một cái câu: cái con của mẹ thì cái sáng nay nó về nhà, nó ăn cơm, nó nói cái một cái câu, nó nói cái mười cái lần. Nó nói: cái tên của con thì nó ở trong cái sổ của cái đình. Cái ba mươi cái năm nay thì cái nhà này không có cái ai ở trong cái sổ nào cả. Cái con mà nó ở trong cái sổ thì cái con nó không phải cái người của cái cái hàng xóm cái thương. Cái con là cái người của cái làng. Cái má mà nó nghe cái câu đó thì cái má nó cái khóc ở cái trong cái bếp. Cái mẹ thì mẹ khóc cái rồi. Cái bây giờ thì mẹ nấu cơm cái cho nó cái mà không khóc.」

Bà ấy gấp cái gói, bà ấy trả lại cho tôi.

「Cái cái gói này thì mẹ trả lại một cái nửa. Cái nhà mình thì nhà mình ăn. Cái nhà của các con thì các con ăn. Cái hai cái nhà mà nó đổi cái cơm thì cái hai cái nhà nó thành cái nhà cái một cái nhà. Cái một cái nhà thì nó không cần cái cảm ơn.」

Tôi cầm cái gói về, cái tôi đi cái qua cái gò, cái tôi dừng ở cái cạnh cái bia.

Cái bia thì nó đứng, cái mặt cái mưa thì nó sạch, cái bốn cái dòng thì nó rõ.

Cái tôi thắt cái nút thứ ba mươi chín.

Cái nút này thì nó là cái giếng.